Эрта никоҳга янги чеклов: энди қонун фақат икки сабабни тан олади

Ўзбекистонда никоҳ ёшига оид тартибларни янада такомиллаштириш ва эрта никоҳларнинг олдини олишга қаратилган янги қонун лойиҳаси ишлаб чиқилди.

Бу ҳақда 11 сентябрь куни Олий Мажлис Сенатининг мажлисида Бош вазир ўринбосари — Оила ва хотин-қизлар қўмитаси раиси Дилноза Каттахонова маълум қилди.

Қайд этилишича, Оила кодексининг 15-моддасига ўзгартириш киритишни назарда тутувчи қонун лойиҳаси ишлаб чиқилиб, Президент Администрациясига киритилган. Унга кўра, никоҳ ёшини кўпи билан бир йилга камайтиришга фақат икки ҳолатда — ҳомиладорлик ва бола туғилганида рухсат берилиши белгиланмоқда.

Амалдаги тартибда эса никоҳ ёшини камайтириш учун ҳомиладорлик, бола туғилиши ҳамда вояга етмаган шахснинг тўла муомала лаёқатига эга деб эълон қилиниши (эмансипация) каби ҳолатлар асос бўлиши мумкин.

Янги тартиб жорий этилгач, эмансипация ҳолати никоҳ ёшини камайтириш учун асос сифатида Оила кодексидан чиқариб ташланиши кутилмоқда.

Шунингдек, 18 ёшга тўлмаган шахсларнинг никоҳ учун онлайн ариза беришида автоматик чеклов ўрнатилиши, фақат туман ёки шаҳар ҳокимининг тегишли қарори киритилгандан кейингина ариза топшириш имконияти яратилиши айтилди.

Қонун лойиҳасида эрта никоҳга сабаб бўлувчи ва уни тарғиб қилувчи шахсларга нисбатан жавобгарлик чораларини кучайтириш ҳам назарда тутилмоқда. Жумладан, эрта никоҳни биринчи марта тарғиб қилганлик учун базавий ҳисоблаш миқдорининг 10 баравари миқдорида жарима қўллаш таклиф этилмоқда.

Мажлисда жорий йил давомида хотин-қизлар фаоллари хабарлари асосида республика бўйича 348 та эрта никоҳнинг олди олингани ҳам маълум қилинди.

Мазкур ўзгартиришлар эрта никоҳларнинг олдини олиш, никоҳ муносабатларини қонунчилик асосида тартибга солиш ҳамда вояга етмаганларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилишга қаратилган.