Банклар кредит беришда фақат уй-жой қийматига таянмаслиги керак — Марказий банк
Банкларга кредит ажратишда гаровдаги уй-жой қийматидан кўра, қарз олувчининг кредитни қайтариш имкониятини асосий мезон сифатида баҳолаш тавсия этилди.
Марказий банк тижорат банкларига фуқароларнинг ўзи ва оила аъзолари доимий яшайдиган ягона уй-жойини кредит учун гаровга қабул қилишда уларнинг манфаатлари ҳамда юзага келиши мумкин бўлган ижтимоий оқибатларни ҳисобга олишни тавсия этди.
Регуляторнинг қайд этишича, банклар бундай кредитларни ажратишда, аввало, қарз олувчининг кредитни қайтариш имкониятини синчиклаб баҳолаши керак. Уй-жойнинг қиймати ва уни сотиш имконияти кредит ажратишнинг асосий омилига айланмаслиги лозим.
Имкон бўлган ҳолларда банкларга кредитни таъминлашнинг бошқа усулларини ҳам кўриб чиқиш тавсия этилди.
Шунингдек, кредит шартномаси имзоланишидан олдин мижозга қарз қайтарилмаган тақдирда ягона уй-жойга ундирув қаратилиши ва натижада уй сотилиши мумкинлиги аниқ ва тушунарли тарзда тушунтирилиши керак.
Агар фуқаро ўзининг ягона уй-жойини бошқа шахс ёки тадбиркорнинг кредити учун гаровга қўйса, кредитни бевосита ўзи олмаган бўлса ҳам, қарз қайтарилмаган тақдирда унинг уй-жойига ундирув қаратилиши мумкин.
Марказий банк қарздорлик юзага келган ҳолатларда ҳам банкларга ундирув чораларини қўллашдан олдин қарз олувчининг молиявий ҳолатини ўрганишни тавсия этди. Шунингдек, кредитни реструктуризация қилиш ёки қарздорликни тартибга солишнинг бошқа имкониятларини кўриб чиқиш тавсия қилинган.
Марказий банкнинг таъкидлашича, ушбу тавсиялар ягона уй-жойни гаровга қўйишни тақиқламайди. Уларнинг мақсади кредит ажратишда мижознинг тўлов имкониятини тўғри баҳолаш, эҳтимолий оқибатларни олдиндан тушунтириш ва масъулиятли кредитлаш амалиётини кучайтиришдан иборат.
