Иш жойида шаҳвоний шилқимликка йўл қўйилмайди: Сенат қонунни маъқуллади
Меҳнат кодексига шаҳвоний шилқимликни тақиқлаш, иш берувчининг ходимлар учун хавфсиз муҳит яратиш мажбуриятини белгилашга қаратилган ўзгартиришлар киритилади.
Олий Мажлис Сенати Меҳнат кодексини меҳнат ва машғулотлар соҳасида шаҳвоний шилқимликка йўл қўйилмаслигини назарда тутувчи янги норма билан тўлдиришга қаратилган қонунни маъқуллади.
Сенатнинг 2 октябрь куни бўлиб ўтган ялпи мажлисида кўриб чиқилган қонун билан Меҳнат кодексига меҳнат ва машғулотлар соҳасида камситиш сифатида баҳоланадиган белгилар қатори кенгайтирилмоқда. Хусусан, терининг ранги ва сиёсий қарашлар ҳам шундай белгилар қаторига киритилади.
Шунингдек, Меҳнат кодекси шаҳвоний шилқимликка йўл қўйилмаслигини белгиловчи 8-1-модда билан тўлдирилади.
Янги нормага кўра, шахс учун номақбул бўлган, унинг шаъни ва қадр-қимматини таҳқирлайдиган, ташқи қиёфаси ёки қадди-қоматини тавсифлаш, имо-ишора қилиш, тегиниш ёки чақиришда ифодаланган шаҳвоний хусусиятга эга ҳаракатлар шаҳвоний шилқимлик сифатида баҳоланади.
Қонунда иш берувчининг меҳнат жамоасида шаҳвоний шилқимликдан холи муҳит яратиш учун зарур чораларни кўриш мажбурияти ҳам белгиланмоқда. Ходимларга бундай ҳолатлар юзасидан хавфсиз ва махфий тарзда мурожаат қилиш имконияти яратилади, мурожаатларни холисона кўриб чиқиш механизмлари йўлга қўйилади.
Сенатнинг Ёшлар, хотин-қизлар, маданият ва спорт масалалари бўйича қўмитаси раиси Орзигул Мўйдинованинг маълум қилишича, 2024 йилда шаҳвоний шилқимлик бўйича 2009 та маъмурий иш кўрилиб, 2106 нафар шахс жавобгарликка тортилган. 2025 йилда эса мазкур кўрсаткич қарийб 23 фоизга ошган.
2026 йилнинг биринчи ярим йиллигида судлар томонидан 1240 та иш бўйича 1293 нафар шахс жавобгарликка тортилган.
Сенаторнинг қайд этишича, ушбу ишларнинг барчаси ҳам иш жойида содир этилмаган. Бироқ келтирилган кўрсаткичлар шаҳвоний шилқимлик билан боғлиқ ҳуқуқбузарликларнинг долзарблигини кўрсатади.
Қонунчилик ташаббуси доирасида АҚШ, Буюк Британия, Франция, Грузия, Озарбайжон, Қирғизистон ва бошқа давлатларнинг меҳнат қонунчилиги ҳам ўрганилган.
Сенаторларнинг таъкидлашича, янги нормалар меҳнат соҳасида тенг имкониятларни таъминлаш, камситишларнинг олдини олиш ҳамда фуқароларнинг меҳнат ҳуқуқларини ҳимоя қилишнинг ҳуқуқий кафолатларини кучайтиришга қаратилган.
