Тил байрами кунида тарихий қарор: Ўзбек алифбосини такомиллаштириш қонуни имзоланди

Бугун, 21 октябрь куни Президент Шавкат Мирзиёев лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини такомиллаштиришга қаратилган қонунни имзолади. Бу ҳақда Президент администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева ўзининг Telegram-каналида маълум қилди.

Йиллар давомида лотин ёзувидаги имловий ноқулайликлар, айниқса, тескари вергулли ва икки ҳарфли бирикмалар эътирозларга сабаб бўлиб келди. Бир товушнинг бир нечта белги билан ёзилиши саводхонликни қийинлаштириб, ёзма нутқимизда баҳсларни келтириб чиқараётган эди.

Ўзбек тили байрами кунида Президентимиз томонидан «Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш тўғрисида»ги Қонунга ўзгартириш киритиш ҳақидаги тарихий ҳужжатнинг имзоланиши ана шу узоқ йиллик чалкашликларга чек қўйди. Фанлар академияси олимлари, филологлар ҳамда 8 та вазирлик ва идора иштирокида пухта ишланган янги таҳрир 28 та ҳарф ва 1 та тутуқ белгисидан иборат бўлиб, тилимизда «Бир товуш — бир ҳарф» деган муҳим олтин қоидани рўёбга чиқарди.

Ислоҳотнинг энг муҳим нуқтаси шундаки, ёзиш ва ўқишда доимий қийинчилик туғдирган 4 та ҳарф ихчамлашди: G‘ ўрнига Ğ ğ, O‘ ўрнига Ö ö, Sh ўрнига Ş ş ҳамда Ch ўрнига Ç ç ҳарфлари қабул қилинди, мустақил ҳарф сифатида ортиқча бўлган «Ng» эса алифбо таркибидан чиқарилди. Қонун эълон қилинганидан кейин 6 ой ўтиб кучга киради — бу янги алифбога ортиқча шошма-шошарликсиз, бемалол мослашиш, кўникиш имконини беради.

Ушбу тарихий қонун тилимизнинг софлигини сақлаб, ёш авлоднинг савод чиқаришини осонлаштириш йўлида катта байрам туҳфаси бўлди.