O‘z joniga qasd qilishga moyil o‘smirlarni aniqlash yo‘li topildi
AQSH olimlari o‘smirlarda o‘z joniga qasd qilish hatti-harakatlarini bashorat qiluvchi qurilma yaratdi.
Unda aytilishicha, amerikalik tadqiqotchilar tomonidan ishlab chiqilgan mashina o‘smirlardagi o‘z joniga qasd qilish xatti-harakatlarini 91 foiz aniqlik bilan ko‘rsatgan. Yangi usul haqidagi maqola “PLOS ONE” jurnalida mutaxassislar tomonidan chop etildi.
“Brigham Young” universiteti olimlari mazkur ish ustida ancha yillardan beri tadqiqot olib borgan. Ular giyohvand moddalarni isteʼmol qilish va ruhiy salomatlikni kuzatish maqsadida Yuta shtatidagi 179 000 dan ortiq o‘rta maktab o‘quvchilari o‘rtasida muntazam ravishda o‘tkaziladigan so‘rovlardan maʼlumotlar to‘plashgan. Maʼlumotlar 2011-yildan 2017-yilgacha bo‘lgan davrlarni o‘z ichiga olgan.
Shundan so‘ng olimlar o‘zlari yaratgan mashinaga to‘plangan maʼlumotlarni kiritishgan. Natijada, sinovdagi o‘smirning javoblaridan 91 foiz aniqlik bilan o‘z joniga qasd qilish hatti-harakatini aniqlagan.
"Bu bashoratchilarning follaridan ancha yuqori, ularning bashoratlari 80 foizli aniqlikni ham bermaydi", – deydi Brigham Young universiteti olimlari.
Bundan tashqari, olimlar eng xatti-harakatlarni yana-da aniq aniqlashi mumkin bo‘lgan savollarni ham topa olishgan. Xususan, savollar mazmuniga ijtimoiy tarmoqlardagi tortishuv, maktabdagi bezorilik, uydagi janjal, jinsiy aloqa, spirtli ichimliklar va marixuana isteʼmol qilish kabi mayllarga oid fikrlar singdirilgan.
Avvalroq salkam ikki haftadan so‘ng o‘zini kanalga tashlagan qizning murdasi topilgani hamda o‘z joniga qasd qilishga moyil va ruhiyatida o‘zgarish bo‘lgan o‘quvchi qizlarning ro‘yxati shakllantirilishi haqida xabar berilgandi.
Olamgir Abdiyev
