Kelasi hafta quyosh tutilishi faqat 18 yilda bir marta kuzatiladigan hududda sodir bo‘ladi
Quyoshning to‘liq tutilishini ko‘rish, bu — tabiatning ajoyib moʻjizalaridan biriga guvoh bo‘lish deganidir.
Shu vaqtgacha quyoshning to‘liq tutilganini kamdan kam odam kuzatgan. Chunki jarayonning to‘liq bosqichi odatda bizga ko‘rinmaydi yoki biz uning eng avj nuqtasini o‘tkazib yuboramiz.
Yaqinda kuzatiladigan bu tabiat hodisasi yangi oy chiqib, quyoshning Yer shariga yo‘nalgan nurlarini 100 % to‘sib qo‘yganida sodir bo‘ladi. Kuzatish jarayonida oyning shaklini va ko‘rinishini uning soyasidan fahmlab olish mumkin.
Maʼlumotlarga ko‘ra, asosan Аntarktikada yaqqol ko‘rinadigan Quyoshning to‘liq turilishini Janubiy Atlantikadagi baʼzi uzoq orollardan turib ham kuzatish mumkin bo‘ladi, biroq to‘liq emas. Shuningdek, qisman kuzatish mumkin bo‘lgan hududlarga Avstraliyaning janubiy-sharqiy yerlari, Argentinaning janubiy chegaralari, Janubiy Afrika ham kiradi.
Quyoshning to‘liq tutilishini umumiy hisobda 2500 nafarga yaqin odam kuzatadi. Aytishlaricha, ularning har biri buning uchun 9000 dollar to‘lagan. Kuzatuvchilar, taxminan, 8 yoki undan ham ortiq kruizlardan turib hodisaga guvoh bo‘lishadi.
Bundan tashqari, yana ikkita havo samolyotlari ham “buyurtmachilar”ga xizmat qiladi. Samolyotlarning biri Chilidan, ikkinchisi Avstraliyadan osmonga ko‘tariladi. Albatta havo kemasidan turib tabiatning bunday noyob moʻjizasini ko‘rishni ko‘pchilik orzu qiladi. Shuni hisobga olgan tashkilotchilar ham samoliyotning har bir o‘rindig‘ini 5000 dollarga baholashmoqda.
Yana bir kichik guruh Antarktikadagi Union Glasiyer lageridan turib Quyoshning harakatini tomosha qilishi mumkin. Ular 44 soniya davomida voqeaning aynan o‘chog‘ida turib, to‘liq tutilish jarayonidan zavqlanish imkoniyatiga ega. Albatta, bu zavqlanish arzon turmaydi. Eʼtibor bering, lagerga tashrif buyuradiganlarning har biri 50 000 dollargacha xizmat haqi to‘lashadi.
Eslatma. Antraktidada Quyoshning to‘liq tutilish jarayoni 1 daqiqa 54 soniyagacha davom etadi.
Manbalarga ko‘ra, Antarktikada Quyosh tutilishi har 18 yilda kuzatiladi. Yaʼni, Quyosh va Oyning Yerga nisbatan yo‘nalishi bir xil bo‘lishi uchun mana shuncha yil kerak bo‘ladi.
Tahlillarga tayanilsa, Antarktikadagi navbatdagi to‘liq Quyosh tutilishi 2039-yil 15 dekabrda sodir bo‘ladi.
Maʼlumot uchun, bu hududda Quyosh tutilishi oxirgi marta 2003 yil 23-noyabrda bo‘lib o‘tgan. Bu mazkur qitʼadan turib odamlar tomonidan kuzatilgan ilk tabiat hodisasi hisoblanadi. O‘shanda minglab pingvinlar yorug‘lik nurining keskin pasayishi sabab bir necha daqiqa jim bo‘lib qolishgan.
Avvalroq kosmos haqida lol qoldiruvchi faktlar hamda Quyoshda 2017 yildan buyon eng kuchli chaqnash qayd etilgani haqida xabar qilingandi.
Olamgir Abdiyev
