Rossiya yangi qit’alararo ballistik raketani sinovdan o‘tkazdi
"Sarmat" raketalari "Voyevoda" raketasini almashtirish uchun mo‘ljallangan va bir nechta mustaqil yo‘naluvchi jangovar kallaklar bilan jihozlangan.
Rossiya seshanba kuni o‘zining yadroviy kuchlarini modernizatsiya qilish doirasida yangi qit’alararo ballistik raketani sinovdan o‘tkazdi. Bu haqda AP xabar berdi.
Ma’lum qilinishicha, sinov natijalari Prezident Vladimir Putin tomonidan ijobiy baholanib, u raketani “dunyodagi eng kuchli raketa” deb ta’rifladi. Bu sinov Putin tomonidan Ukraina urushi tez orada yakunlanishi haqidagi bayonotida bir necha kun o‘tib amalga oshirildi.
Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, yadroviy kallaklarga ega “Sarmat” qit’alararo ballistik raketasi yil oxiriga qadar jangovar xizmatga qabul qilinishi rejalashtirilgan. U Sovet davrida ishlab chiqilgan “Voyevoda” tizimini almashtirish uchun mo‘ljallangan.
Putin “Sarmat”ning jangovar imkoniyatlarini yuqori baholab, uning alohida nishonlarga yo‘naltiriladigan kallaklari umumiy quvvati G‘arb davlatlaridagi analoglardan bir necha baravar yuqori ekanini ta’kidladi.
Uning aytishicha, raketa yuqori aniqlik va suborbital parvoz qobiliyatiga ega bo‘lib, 35 ming kilometrdan ortiq masofani bosib o‘tishi va mavjud raketa mudofaa tizimlarini chetlab o‘tish imkoniga ega.
“Sarmat” tizimi G‘arbda “Satan II” nomi bilan ham yuritiladi va u Sovet davridan qolgan qariyb 40 ta “Voyevoda” raketasini almashtirishi ko‘zda tutilgan. Uning ishlab chiqilishi 2011-yilda boshlangan.
Sinov jarayonlari davomida raketa bir martagina muvaffaqiyatli uchirilgani qayd etilgan, 2024-yilda esa muvaffaqiyatsiz sinovda portlash yuz bergani haqida xabarlar tarqalgan.
Rossiya so‘nggi yillarda yadroviy “uchlik” — quruqlik, dengiz va havo komponentlarini keng ko‘lamda modernizatsiya qilmoqda. Yuzlab yangi qit’alararo raketalar joylashtirilgan, yangi yadroviy suvosti kemalari ishga tushirilgan hamda strategik bombardimonchi samolyotlar yangilangan.
Rossiyaning ushbu modernizatsiya dasturi AQSHni ham o‘z yadroviy arsenalini yangilashga majbur qilgan. Shu bilan birga, so‘nggi yadro qurollarini cheklovchi Rossiya–AQSH shartnomasi fevral oyida muddati tugab, ikki davlat o‘rtasidagi yadroviy cheklovlar tarixda ilk bor bekor bo‘lgan holat yuzaga kelgan. Bu esa global miqyosda yangi yadroviy qurollanish poygasi xavotirlarini kuchaytirgan.
Putin 2018-yilda e’lon qilingan yangi strategik qurollar dasturi doirasida “Sarmat” AQSHning raketa mudofaa tizimlarini samarasiz qilishga qodir ekanini ta’kidlagan.
Rossiya arsenaliga shuningdek “Avangard” gipertovushli dvigatelsiz, aerodinamik “sirpanib uchadigan” jangovar blok vositasi ham kiradi. U tovush tezligidan 27 baravar tez harakatlana olishi va allaqachon jangovar xizmatga qabul qilingani bildirilgan.
Bundan tashqari, “Oreshnik” o‘rta masofali ballistik raketasi ishlab chiqilgan bo‘lib, uning 5 000 kilometrgacha uchish imkoniyati Yevropadagi istalgan nishonni qamrab oladi. Bu tizimning an’anaviy versiyasi Ukrainaga ikki marta zarba berishda qo‘llangan.
Rossiya shuningdek yadroviy quvvatga ega “Poseydon” suvosti droni va “Burevestnik” qanotli raketasini ishlab chiqishning yakuniy bosqichida ekanini ma’lum qilgan. “Poseydon” dushman qirg‘oqlari yaqinida portlab, radioaktiv sunami keltirib chiqarish uchun mo‘ljallangan bo‘lsa, “Burevestnik” deyarli cheksiz masofaga ucha oladigan yadroviy reaktorli raketa sifatida ta’riflanadi.
Rossiya rasmiylari ushbu qurollarni AQSHning 2001-yilda raketaga qarshi mudofaa shartnomasidan chiqishi ortidan yuzaga kelgan strategik muvozanatga javob sifatida ko‘rishini bildirgan.
Putin, shuningdek, G‘arbning raketa mudofaa tizimlari Rossiyaning strategik salohiyatini cheklashi mumkinligi haqidagi xavotirlar sababli ushbu qurollarni ishlab chiqish zarur bo‘lganini ta’kidlagan.
