AQSH va Eron 300 milliard dollarlik investitsiya jamg‘armasini tashkil etishni muhokama qilmoqda
Mazkur mablag‘lar Eronni tiklash, infratuzilmani modernizatsiya qilishga yo‘naltiriladi.
AQSH va Eron o‘rtasida davom etayotgan muzokaralar doirasida Eronni tiklashga qaratilgan yirik investitsiya jamg‘armasini tashkil etish masalasi ko‘rib chiqilmoqda. Bu haqda The New York Times nashriga tayanib, Interfaks xabar berdi.
Nashr ma’lumotlariga ko‘ra, ayrim eronlik amaldorlar va diplomatlar jamg‘arma hajmini 300 milliard dollarga baholamoqda. Biroq muzokaralarda ishtirok etayotgan boshqa rasmiylar ushbu raqamni hozircha tasdiqlamagan.
Manbalarga ko‘ra, Eron tomoni mazkur tashabbusni yakuniy kelishuv imzolangan taqdirda mamlakatni iqtisodiy tiklashga qaratilgan “qayta qurish dasturi” sifatida baholamoqda. Avvalroq Tehron harbiy zarbalar oqibatida yetkazilgan zarar uchun kompensatsiya talab qilgan, ayrim eronlik rasmiylar zarar miqdorini 300 milliard dollardan 1 trillion dollargacha deb baholagan edi.
Ikki diplomatning ma’lum qilishicha, rejalashtirilayotgan mexanizm xalqaro investitsiya jamg‘armasi shaklida bo‘lib, tomonlar o‘rtasida yakuniy kelishuvga erishilgan taqdirda AQSH uning faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi. Jamg‘armaning ishlash tartibi va moliyalashtirish manbalari bo‘yicha muzokaralar davom etmoqda.
Shuningdek, Eron AQSH kompaniyalari, jumladan yirik neft va energetika korxonalarining mamlakat bozoriga kirishi, investitsiyalar kiritishi hamda qo‘shma loyihalarda ishtirok etishiga ruxsat berish imkoniyatini ham ilgari surgan.
The New York Times’ning yozishicha, AQSH va Eron o‘rtasida muhokama qilinayotgan dastlabki kelishuv xorijda muzlatib qo‘yilgan Eron aktivlarining bir qismini bosqichma-bosqich yechib berishni ham nazarda tutishi mumkin. Tehron bu mablag‘lar hajmini 24 milliard dollar deb baholamoqda, shundan qariyb 20 milliard dollari Yaqin Sharq mamlakatlarida bloklangan.
Nashr ma’lumotlariga ko‘ra, AQSH ma’muriyati ichki siyosiy qarama-qarshiliklarning oldini olish maqsadida Eron mablag‘larini muzdan chiqarish jarayoniga uchinchi davlatlarni, jumladan Qatarni jalb etish variantlarini ham ko‘rib chiqmoqda.
Manbalar ta’kidlashicha, tayyorlanayotgan kelishuv loyihasida Eron aktivlarini bosqichma-bosqich ozod qilish mexanizmi alohida qayd etilishi kutilmoqda.
