Келаси ҳафта қуёш тутилиши фақат 18 йилда бир марта кузатиладиган ҳудудда содир бўлади
Қуёшнинг тўлиқ тутилишини кўриш, бу — табиатнинг ажойиб мўъжизаларидан бирига гувоҳ бўлиш деганидир.
Шу вақтгача қуёшнинг тўлиқ тутилганини камдан кам одам кузатган. Чунки жараённинг тўлиқ босқичи одатда бизга кўринмайди ёки биз унинг энг авж нуқтасини ўтказиб юборамиз.
Яқинда кузатиладиган бу табиат ҳодисаси янги ой чиқиб, қуёшнинг Ер шарига йўналган нурларини 100% тўсиб қўйганида содир бўлади. Кузатиш жараёнида ойнинг шаклини ва кўринишини унинг соясидан фаҳмлаб олиш мумкин.
Маълумотларга кўра, асосан Антарктикада яққол кўринадиган Қуёшнинг тўлиқ турилишини Жанубий Атлантикадаги баъзи узоқ ороллардан туриб ҳам кузатиш мумкин бўлади, бироқ тўлиқ эмас. Шунингдек, қисман кузатиш мумкин бўлган ҳудудларга Австралиянинг жанубий-шарқий ерлари, Аргентинанинг жанубий чегаралари, Жанубий Африка ҳам киради.
Қуёшнинг тўлиқ тутилишини умумий ҳисобда 2500 нафарга яқин одам кузатади. Айтишларича, уларнинг ҳар бири бунинг учун 9000 доллар тўлаган. Кузатувчилар, тахминан, 8 ёки ундан ҳам ортиқ круизлардан туриб ҳодисага гувоҳ бўлишади.
Бундан ташқари, яна иккита ҳаво самолётлари ҳам «буюртмачилар»га хизмат қилади. Самолётларнинг бири Чилидан, иккинчиси Австралиядан осмонга кўтарилади. Албатта ҳаво кемасидан туриб табиатнинг бундай ноёб мўъжизасини кўришни кўпчилик орзу қилади. Шуни ҳисобга олган ташкилотчилар ҳам самолиётнинг ҳар бир ўриндиғини 5000 долларга баҳолашмоқда.
Яна бир кичик гуруҳ Антарктикадаги Унион Гласиер лагеридан туриб Қуёшнинг ҳаракатини томоша қилиши мумкин. Улар 44 сония давомида воқеанинг айнан ўчоғида туриб, тўлиқ тутилиш жараёнидан завқланиш имкониятига эга. Албатта, бу завқланиш арзон турмайди. Эътибор беринг, лагерга ташриф буюрадиганларнинг ҳар бири 50 000 долларгача хизмат ҳақи тўлашади.
Эслатма. Антрактидада Қуёшнинг тўлиқ тутилиш жараёни 1 дақиқа 54 сониягача давом этади.
Манбаларга кўра, Антарктикада Қуёш тутилиши ҳар 18 йилда кузатилади. Яъни, Қуёш ва Ойнинг Ерга нисбатан йўналиши бир хил бўлиши учун мана шунча йил керак бўлади.
Таҳлилларга таянилса, Антарктикадаги навбатдаги тўлиқ Қуёш тутилиши 2039 йил 15 декабрда содир бўлади.
Маълумот учун, бу ҳудудда Қуёш тутилиши охирги марта 2003 йил 23 ноябрда бўлиб ўтган. Бу мазкур қитъадан туриб одамлар томонидан кузатилган илк табиат ҳодисаси ҳисобланади. Ўшанда минглаб пингвинлар ёруғлик нурининг кескин пасайиши сабаб бир неча дақиқа жим бўлиб қолишган.
Аввалроқ космос ҳақида лол қолдирувчи фактлар ҳамда Қуёшда 2017 йилдан буён энг кучли чақнаш қайд этилгани ҳақида хабар қилинганди.
Оламгир Абдиев
