“Энди фермерлар ҳақиқий бозор муносабатларига ўтмоқда”
Республика товар-хомашё биржаси раиси пахтачилик тармоғида жорий қилинаётган янгиликлар ҳақида маълумот берди.
Ўзбекистонда қишлоқ хўжалигининг пахтачилик тармоғида бозор механизми жорий этилмоқда.
“Ўзбекистон республика товар-хом ашё биржаси” АЖ Бошқарув раиси Зиёвиддин Бадриддиновнинг маълум қилишича, эндиликда маҳаллий фермер ва кластерлар ҳақиқий бозор муносабатларига ўтмоқда, пахта хомашё учун нархлар эса бозор тамойиллари асосида фақатгина талаб ва таклиф асосида шаклланади.
Шу сабабли пахта маҳсулотларининг очиқ биржа савдолари орқали сотилиши тармоқда эркин бозор муносабатларини ва соғлом рақобат муҳитини ривожланишига хизмат қилади.
Президентнинг 2023 йил 12 декабрдаги фармонига мувофиқ, жорий йил декабрь ойидан бошлаб Ўзбекистон республика товар-хомашё биржасининг “пахта хомашёси секцияси”да фьючерс шартномалари асосида 2024 йил ҳосилидан пахта хомашёсини сотилиши йўлга қўйилмоқда. Фьючерс шартномалари бўйича ортиқ етиштирилган пахта хомашёси эса 2024 йилнинг ноябрь ойидан бошлаб биржанинг спот савдолари орқали сотилади.
Бунда, фьючерс шартномалари орқали пахта етиштирувчи фермерлар томонидан етиштирилган маҳсулот узи жойлашган ҳудуддаги кластерлар томонидан харид қилинади. Биржа савдолари бошланғич нархни ўсишга қаратилган аукцион шаклида шаффофлик тамоили асосида ўтказилади.
Бунинг учун мамлакатнинг ҳар бир туманида фаолият юритаётган биржанинг савдо майдончалари ва уларнинг брокерлари маҳаллий фермер ва кластерларга биржа хизматларини кўрсатади.
Кейинчалик биржада тузилган фьючерс шартномалари фермерларга пахта хомашёсини етиштириш учун, кластерларга эса тузилган шартнома бўйича якуний ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун имтиёзли кредит олишга асос бўлиб хизмат қилади.
Айни пайтда пахтачилик соҳасида жорий этилаётган янгиликларнинг мазмун-моҳияти ҳамда биржа савдоларида иштирок этиш тартибини тушунтириш мақсадида республиканинг барча ҳудудларида Ўзбекистон республика товар-хомашё биржаси томонидан амалий ўқув семинарлар бошланмоқда.
Семинарларда Биржада аккредитациядан ўтиш, Биржанинг Ҳисоб-китоб клиринг палатасида ҳисобварақларни очиш, савдоларда сотувчи ва харидор сифатида иштирок этиш тартиби ва биржада тузилган битимлар бўйича мажбуриятларни бажариш шартлари батафсил тушунтирилади.
