Ўзбекистон ташқи ишлар вазирлиги Соловёвнинг Марказий Осиё ва Арманистонга ҳам Украиндаги каби “махсус ҳарбий операция” ўтказишни таклиф қилганига қарши баёнот бераман дегунича яна бир россиялик пропагандист Александр Дугин поссовет маконида суверен давлатлар мавжуд бўла олмаслиги ҳақида гапирди.
Ўзбекистон ташқи ишлар вазирлиги Соловёвнинг Марказий Осиё ва Арманистонга ҳам Украиндаги каби “махсус ҳарбий операция” ўтказишни таклиф қилганига қарши баёнот бераман дегунича яна бир россиялик пропагандист Александр Дугин поссовет маконида суверен давлатлар мавжуд бўла олмаслиги ҳақида гапирди.Ўзбекистон ташқи ишлар вазирлиги Соловёвнинг Марказий Осиё ва Арманистонга ҳам Украиндаги каби “махсус ҳарбий операция” ўтказишни таклиф қилганига қарши баёнот бераман дегунича яна бир россиялик пропагандист Александр Дугин поссовет маконида суверен давлатлар мавжуд бўла олмаслиги ҳақида гапирди.
Пропагандистнинг айтишича, ҳозирда уч қутбли дунё шаклланиши ва бу ерда Россия “куч маркази”га айланиши ва атрофидаги ҳудудларни ўз назоратига олиши керак.
“Бизнинг мақсадимиз — ушбу уч қутбли дунёда энг муҳим куч марказларидан бири бўлиш ва шундай марказга айланишдир: суверен, эркин, мустақил ва улкан. Ва биз назоратимиз остига оладиган барча ҳудудлар бетараф бўлиб қолмайди, тинч Швейцариялар бўлиб ҳам қолмайди”, — дейди у.
Дугиннинг сўзларига кўра, Россия назорати остида бўлмайдиган ҳудудлар АҚШ ва Европа Иттифоқи, шунингдек, Хитойнинг “форпостлари”га айланади. “Улар ёки бизнинг ягона иттифоқимизнинг бир қисмига, ёки Ғарбнинг пласдармига айланади”, – дейди рус “файласуф”.
Шу билан бирга Дугин аввалги собиқ СССР давридаги мамлакатларни мустақиллигини рад этди.
“Шу сабабли суверен Арманистон, суверен Грузия, суверен Озарбайжон, суверен Қозоғистон, шунингдек суверен Ўзбекистон, Тожикистон ва Қирғизистоннинг мавжуд бўлишига рози бўлиб бўлмайди. Ушбу янги моделда ҳеч қандай суверен нарса мавжуд бўлиши мумкин эмас. Тамом, суверенитет тугади, миллий давлатлар ўтмишда қолди. Бу чиқинди”, — деди пропагандист.
Бундай пропагандистнинг чиқишидан кейин ўзбек жамоатчилик фаоллари яна “оёққа туриб”, унга қарши фикрлар билан “ҳужумга ўтди”.
Хусусан, «Эзгулик» Инсон ҳуқуқлари жамияти раиси Абдураҳмон Ташанов “ўрис шовуниними, пропагандаси ақлдан озганини ўзининг Facebook тармоғида ёзди.
Ташановга кўра, “рус дунёси” ғоясининг асосий назариячиси Александр Дугиннинг гаплари ичимиздаги ўрисқулларнинг, хоинларнинг ҳисларини жиловламоқда. Шунингдек, у ҳозирги ахборий жараёнда пропагандистлар (таҳририят) омманинг қулоғини ана шундай империячилик ғоялари билан мослаштирмоқда.
“Бундай пайтларда давлат ўзининг давлатчилигини қилиши керак. Камида элчини чақириб, нота топшириш керак. Соловёв дегани акиллаганида тепадан айрим шахсларга Соловёвнинг шахсига урғу беринглар, масалани сиёсийлаштириб, катта оғамизни безовта қилманглар, деган кўрсатмалар бўлибди, деб эшитиб хафа бўлиб кетдим. Мана оқибати — энди бошқаси чиқяпти.
Буларнинг ҳаммасига “ўзингнинг булбулингни ўйна” дейиш билан қутулолмаймиз. Бу ерда бироз журъат, сиёсий фаҳм бўлиши керак. Ҳукуматимизга журъатни сизу биз берамиз, хуружларга бефарқ бўлмайлик!”, — дея сўзини якунлади.
Миллий тикланиш демократик партиясининг 16 январда ўтказган матбуот анжуманида Қодировнинг айтишича, Россия ўзича ўзининг ҳақларини талаб қилаётган мамлакат, лекин, қўшнилари учун хавф яратиш даражасига келиб қолган давлат.
“Россия Федерацияси ўзининг ҳаққи учун қилаётган ишлари қўшниларига зарар беришни бошлаётганини ҳаммамиз кўриб турибмиз. Бунга Россия-Украина уруши яққол мисол.
ЪАндишанинг отини қўрқоқ қўйишʼ деган мақол борку бизда. Ўзбекистоннинг тинчликпарварлигини, Ўзбекистоннинг бағрикенглигини ўзича талқин қилаётган кучларга энди кескинроқ қараш вақти келди деб ўйлайман. Масалан мана шу Соловёвнинг гаплари ўзининг шахсий фикри эканлигини ва провокация эканлигини айтдим”, — деди Қодиров.
Унга кўра, шимол томондан келаётган мана шундай провокацион баёнотларга қарши биз гап қайтариш билан қолиб кетмаслигимиз керак. Керак бўлмаса халқаро майдонда бу муҳокама қилиш керак.
Қодиров энди Миллий тикланиш демократик партияси Ўзбекистон суверенитетига хавф соладиган шахслар яъни номақбул шахслар рўйхатини шакллантиришни ва бу рўйхатни ҳукуматга тақдим этишини айтди.
Журналист Илёс Сафаровга кўра, россиялик пропагандистларнинг кетма-кет бундай чиқишлари оддий тасодиф эмас, бу индивидуал ҳам эмас. Бу жуда аниқ хавфли, мафкуравий сигнал.
Шунингдек, Сафаров бундай шароитда “содда, юмшоқ дипломатия” ишламаслигини айтди. Чунки куч сиёсатини тарғиб қилаётган томон фақат кучни ва қатъий позициясини тан олади.
“Ташқи ишлар вазирлиги ва мамлакат раҳбарияти тушуниши керак: суверенитетимизнинг очиқ инкор этилишини жавобсиз қолдириш хавфсизлик вакуумини юзага келтиради. Доимий сукут — бетарафлик ёки босиқлик эмас, балки заифлик сифатида қабул қилинади.
Шу сабаб, яна қайтараман, биринчи ва энг табиий жавоб сифатида бундай чақириқлар билан чиққан шахсларни “персона нон грата” деб эълон қилишни бошланг. Ортиқ кутиш мумкин эмас”, — дейди Сафаров.
Шунингдек, у уруш ва босқинчилик мафкурасини тарғиб қилаётган Россия телеканалларини Ўзбекистон ҳудудида блоклашни таклиф қилмоқда.
Сафаров агар бундай чоралар ҳам иш бермаса, Марказий Осиё давлатлари бирлашиб, очиқча сиёсий жавобни кун тартибига чиқариш кераклигини таъкидламоқда.
Юксалиш умуммилий раҳбари Бобур Бекмуродовнинг айтишича, Дугин гапирган гапи учун қисқа вақт ичида қмутаносиб тарзда жавоб олади.
“Ўзбекистонни биз ҳимоя қила оламиз. Ҳамма билиб қўйиши керак. Барча, Ўзбекистоннинг суверенитети ҳақида шубҳа билдирилаётган ҳар бир куч ёки ҳар бир шахс аниқ билиши керак. Биз Ўзбекистонни ҳимоя қила оламиз. Ўзбекистонни танлаган йўлидан қайтариш ҳеч кимнинг қўлидан келмайди”, — деган у.
Америкада таҳсил олаётган сиёсатшунос Отабек Акромов эса академик муҳитдан чиққан Дугиннинг гапларини сиёсий сигнал сифатида қабул қилиб, ортиқча сигнал бериш шарт эмас.
Унинг айтишича, ортиқча ҳиссиёт ва тўла реакция қанчалик кўп бўлса, ташқи томондан шунчалик заиф кўринамиз.
“Халқаро сиёсатда ҳам шунга ўхшаш қоида бор: ким суверенитет ҳақида бақириб гапирса, кўпинча унинг ўзи суверен эмаслигини намоён қилади. Ҳақиқий суверенлик баёнотларда эмас, қарор қабул қилиш қобилиятида ва амалий мустақилликда кўринади.
Лекин бу уни айтган фикрларни мутлақо инкор этиш ёки эътиборсиз қолдириш керак дегани эмас. Чунки Дугин — шунчаки маргинал публисист эмас, балки Россиядаги геосиёсий тасаввурларни шакллантирган асосий идеологлардан бири”, — дея ёзади у ўзининг Телеграм саҳифасида.
Журналист Шокирожонов ҳам рус пропагандистига қарши ўз фикрини билдирди.
Унинг айтишича, 2022 йилнинг 20 август куни Дугин миллатчилиги орқасида украиналиклар уни ўлдириб юборишмоқчи бўлган. Бироқ унинг ўрнига қизи ўлиб кетган.
“Шунақа фашистона чиқишларим туфайли украинлар менга қасд қилиб, гулдек қизимни ўлдириб юборишди, деб ўйлаб ҳам кўрмайди. Бир оёғи гўрда бўлган чол тинч-тотув яшаётган давлатлар орасига нифоқ солиш билан банд. Мудом уруш керак унга. Ҳолбуки, пишакни ошқозонича ошқозони ярим коса боршчга ҳам тўяди. Нима кам бу алкашга?! Нима етмаяпти?!
Гўридан туриб томоша қилиб ётадими ўша ўзи хоҳлаган империяни?! Ё бу ҳам 150 йил яшамоқчими?”, — дея ёзади у Facebook тармоғидаги саҳифасида.
Журналистга кўра, бу каби шахсларнинг мақсади Европага уруш очиб, уларни бўйсундириш.
“Украинага кучи етмай турган бир пайтда! Буларга улкан уруш учун “тўпеми”лар керак. Ёш норғул йигитлар қаерда кўп?! СССР тарқаганидан буён туғилиш камаймаган, аҳолиси ўсган юртларда, албатта. Бизда! Россияда ишлаб юрган мигрантларимизни ҳам сўраб ўтирмасдан урушга отиш — олий орзуси бу маразларнинг.
Кимдир “Россияга қўшилсак гугурт яна 1 тийин бўлади”, деб орзуманд чиқар. Лекин, билиб қўй, мараз: гугурт эмас, боланг, неваранг 1 тийин бўлади. Чунки урушда учади. Сен “Великая” деб санайдиган, ишонадиган “Ўруссиянг учун”, — дея фикрини тугатади Шокиржонов.
Юридик фанлари номзоди Ғуломжон Хакимов ўзининг Телеграм саҳифасида бу шовинстларнинг чиқишини ўлим олди талвасага ўхшатганини ёзган. Шунингдек, у бундай шахслар Россиядан катта тезликда демографик инқироз юз бераётган ва бунинг устига жаҳон ҳамжамияти ундан юз ўгирган вақтида алжираб қолшини айтган.
Яна бир журналист Мафтуна Каримованинг айтишича, бизникилар ҳақиқий хавф четда қолиб, ўз фуқаролари билан кураш олиб боряпти.
“Жиддий ахборот уруши босқичига кирдик менимча. Лекин биз бунга тайёр эмасмиз. Хотинларга қарши курашгунча, глобал хавфларга қарши курашишса бўларди”, — дейди у.
Энди Россиянинг пропагандисти Александр Дугин ҳақида қисқача маълумот берсам. У россиялик файласуф ва публицист, неоевросиёчиликнинг асосий мафкурачиларидан бири ҳисобланади.
У “Фореигн Полисй” журнали томонидан 2014 йилда дунёнинг энг нуфузли 100 нафар мутафаккири рўйхатига киритилган. У Илин номидаги Олий сиёсий мактабни ҳамда Халқаро Евросиё ҳаракатини бошқаради.
Дугин бир неча бор ультрамиллатчи ва радикал қарашлари (кўплаб тадқиқотчилар ва ҳуқуқ ҳимоячилари томонидан фашистик ёки фашизмга яқин деб баҳоланган) учун кўп марта танқидга учраган. У «душман» давлатларга куч ишлатиш ва уларни йўқ қилишга чақириши, шунингдек, антилиберал, Ғарбга ва Украинага қарши риторикаси билан танилган. “ДВ” маълумотларига кўра, у бир неча йилдан бери Қозоғистонда персона нон-грата деб эълон қилинган.
Эслатиб ўтамиз, аввалроқ россиялик бошқа пропагандист Соловёв Марказий Осиё ва Арманистоннга Украинадаги каби “ҳарбий операция” ўтказиш кераклиги ҳақида гапириб чиққан эди. Орадан анча вақт ўтиб, Россия ташқи ишлар воизи Мария Захарова Соловёвнинг гаплари Россиянинг расмий фикри эмас, балки бу гаплар унинг шахсий фикри эканлигини айтган.
Соловёнинг чиқишлари ҳақида Zamon.uz'нинг YouTube саҳифасидан қидиринг.