Joriy yilning fevral oyida ijtimoiy tarmoqda arab davlatlarida keng tarqalgan «burqa» kiygan nomaʼlum ayolning “Ayollar ehtiyot bo‘ling” nomli videolavhasi tarqaldi. Unda ayollarning tashqi ko‘rinishi tanqidga olingani aks etgan. Holat bo'yicha shahar IIBB rasmiy munosabat bildirdi.
O‘tkazilgan o‘rganishlar davomida mazkur videorolik muallifi 2003 yili Toshkent shahrida tug‘ilgan, poytaxtdagi oliy taʼlim muassasalarining birida tahsil oluvchi fuqaro Q.Sh. ekanligi aniqlangan va 2 mart kuni Shayxontohur tumani IIO FMBga taklif etilgan.
Suhbat davomida fuqaro ijtimoiy tarmoqda ayollarning tashqi ko‘rinishiga oid munosabatini shaxsiy diniy qarashlaridan kelib chiqqan holda xorijiy saytlarning biridan olingan materiallar asosida bildirganligini, hozirgi kunda uy sharoitida videolavhada ko‘rsatilgan noanʼanaviy ayollar liboslarini (burqa) tikish va aholiga sotish bilan shug‘ullanishini maʼlum qilgan.
O‘zbekiston Respublikasining “Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida”gi qonuniga asosan, jins bo‘yicha bilvosita kamsitish, yaʼni bir jinsdagi shaxslarni boshqa jinsdagi shaxslarga nisbatan noqulayroq holatga tushirib qo‘yadigan vaziyatlarni, holatlarni yoki mezonlarni yaratish, shu jumladan gender tengsizlikni ommaviy axborot vositalari, taʼlim, madaniyat orqali targ‘ib etish, muayyan jinsdagi shaxslar uchun salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin bo‘lgan shart-sharoitlar yoxud talablar belgilanishiga yo‘l qo‘yilmaydi. Ushbu Qonunning 29-moddasida xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik belgilangan.
“Shunday ekan, jamiyatda qabul qilingan xulq-atvor normalari va qoidalariga rioya etishda insonlar o‘zlarining diniy va axloqiy qarashlari orqali boshqalarga baho berishi yoki boshqacha ko‘rinishda shaxsiy hayotiga aralashishi mumkin emas”, — deyiladi xabarda.
O‘zbekiston Respublikasi “Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida”gi qonunining 10-moddasiga binoan, mamlakatda hududida diniy mazmundagi materiallarni tayyorlash va tarqatish dinshunoslik ekspertizasining ijobiy xulosasi olinganidan keyin amalga oshiriladi. Ushbu qonunning 5-moddasiga ko‘ra, mamlakatda vijdon erkinligini taʼminlashning asosiy ustuvorliklaridan biri sifatida jamoat tartibiga, fuqarolarning sog‘lig‘i va axloqiga, huquq va erkinliklariga tahdid soluvchi diniy g‘oyalar hamda qarashlarning singdirilishi va tarqatilishiga qarshi kurashish belgilab qo‘yilgan.
Shu munosabat bilan sud idoralari tomonidan fuqaro Q.Sh.ga nisbatan Maʼmuriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 1842-moddasi (Diniy mazmundagi materiallarni qonunga xilof ravishda tayyorlash, saqlash, olib kirish yoki tarqatish) bilan bazaviy hisoblash miqdorining 50 barobari miqdorida jarima jazosi tayinlangan.