Kakao loviya narxining oshishi kakao ishlab chiqarish bo‘yicha dunyoda yetakchi bo‘lgan Kot-d‘Ivuar va Ganadagi bir qator yirik zavodlarda ishlarning to‘xtatilishiga olib keldi. Bu shokolad inqiroziga tahdid solmoqda.
Kakao loviya narxining o‘sishi 2024 yilda allaqachon 50% dan oshdi. Shunday qilib, mart oyining boshida ularning ayirboshlash qiymatining tarixiy maksimali bir tonna uchun 7 ming dollar etib belgilandi.
Mutaxassislarning fikricha, Afrikada yuzaga kelgan vaziyat shokolad va qandolat mahsulotlarining butun guruhlari narxining yana-da oshishiga olib keladi. Axir, Kot-d‘Ivuar va Gana jahon kakao ishlab chiqarishining deyarli 60 foizini tashkil qiladi.
Bosh qarorgohi Abidjanda (Kot-d‘Ivuar) joylashgan Xalqaro kakao tashkilotining hisob-kitoblariga ko‘ra, joriy qishloq xo‘jaligi yilida (2023-2024) global kakao ishlab chiqarish avvalgisiga nisbatan 11 foizga, 4,45 million tonnagacha kamayadi.
Shunday qilib, jahon kakao bozori ketma-ket uchinchi yil defitsitda bo‘ladi. Joriy yilda jahon bozorida uning tanqisligi sentyabr oyiga qadar 375 ming tonnani tashkil etadi, bir yil avvalgi 74 ming tonna.
Jahonda kakao ishlab chiqarishning davomli pasayishiga Gana va Kot-d‘Ivuarda kakao loviya hosilining bir qismini yo‘qotish sabab bo‘ldi. Bu pasayish ham iqlim sharoiti, ham daraxt kasalliklari sabab bo‘ladi.
Xabar qilinishicha, Kot-d‘Ivuar bozori regulyatori kakao eksport qiluvchilarni narxlarni oshirib yuborishdan ogohlantirgan, qoidabuzarlarni jarima va litsenziyadan mahrum qilish bilan tahdid qilgan.