So‘nggi xabarlarga ko‘ra, Ilon Maskning Starlink sun’iy yo‘ldosh interneti Eronda faollashtirilgan. Mamlakatda internet deyarli to‘liq uzib qo‘yilgan bir paytda bu holat norozilik namoyishchilari tomonidan katta qo‘llab-quvvatlash bilan kutib olindi. Ijtimoiy tarmoqlarda ayrim foydalanuvchilar AQSh prezidenti Donald Tramp va Ilon Maskga internet erkinligi uchun minnatdorchilik bildirgan. Bu haqda Agenzia Nova nashri xabar bermoqda.
Ma’lumotlarga ko‘ra, Elon Mask Starlink xizmatini Eron bo‘ylab bepul faollashtirgan. Ushbu tizim yer usti infratuzilmasiga bog‘liq bo‘lmagan internet aloqasini ta’minlaydi. Biroq undan foydalanish uchun maxsus sun’iy yo‘ldosh antennalari, router va barqaror elektr manbai talab etiladi. Ayrim tasdiqlanmagan xabarlarga ko‘ra, Starlink qurilmalari noroziliklar boshlanishidan avval noqonuniy yo‘llar bilan Eronga olib kirilgan.
Ayni paytda Eronda norozilik namoyishlari 13 kundan beri davom etmoqda. Hukumat internetni o‘chirib qo‘ygan, rasmiylar esa tartibsizliklarda AQSh va Isroilni ayblamoqda. Huquq himoyachilarining ma’lumotiga ko‘ra, hozirgacha kamida 45 kishi halok bo‘lgan. Namoyishlarda xavfsizlik kuchlari bilan keskin to‘qnashuvlar qayd etilmoqda.
Eron davlat televideniyesi ayrim hududlarda namoyishchilar qurollangan holda chiqish qilganini ko‘rsatgan bo‘lsa, mustaqil manbalar tinch aholiga qarshi kuch ishlatilayotganini xabar qilmoqda. Ayrim shaharlarda avtomobillar va binolar yoqib yuborilgan, xalqaro reyslar vaqtincha bekor qilingan.
Eron Oliy rahbari Ali Xomanaiy chiqish qilib, namoyishchilarni “xorijiy kuchlar yollanmalari” deb atadi va AQSh prezidenti Donald Trampni beqarorlikda aybladi. Rasmiylar noroziliklarni “terroristik harakatlar” deb baholamoqda. Prokuratura esa namoyishchilarga nisbatan “mohareba” (davlatga qarshi urush) moddasi qo‘llanishi mumkinligini bildirdi, bu esa o‘lim jazosi bilan jazolanadi.
Shu bilan birga, Yevropa Ittifoqi va BMT Eron hukumatini kuch ishlatishni to‘xtatishga va tinch namoyishlarga ruxsat berishga chaqirdi. Yevropa Ittifoqi tashqi siyosat rahbari Kaja Kallas internetni o‘chirish va zo‘ravonlikni “qo‘rquvdagi rejim belgisi” deb atadi.
Ayni damda Erondagi vaziyat keskinligicha qolmoqda. Starlink’ning faollashtirilishi esa axborot blokadasini chetlab o‘tishda muhim vosita sifatida baholanmoqda.