Ташқи савдо ҳисоботи жойига қайтди ёки Россияга экспортчиларимиз ҳам муаммоларга дуч келадими?
Нима учун 2021 йил ташқи савдо ҳисоботи керак бўлиб қолди?
Чунки конфликт билан боғлиқ юз бераётган мураккаб вазиятда ютқазадиганлар нафақат меҳнат мигрантлари бўлади.
Ютқизиқда, юмшоқ қилиб айтганда йўқотишларни сезиш юки Россияга экспорт қилувчиларимиз бўйнига ҳам тушади. Улар давлатга боғлиқ бўлмаган мева-сабзавот ва тўқимачилик маҳсулотлари экспортчиларидир.
2021 йилда Россияга 291,8 миллион долларлик мева-сабзавот экспорт қилганмиз. Қозоғистон (196,5 миллион доллар) ва Қирғизистонга (116,7 миллион) экспортнинг ҳам якуний манзили Россия эканини ҳисобга олсак, Россия маршрутига жами 605 миллион долларлик мева-сабзавот йўналтирилган. Бу фақат расмий рақамлар.
2021 йилда Россияга 910,7 миллион долларлик тўқимаслик маҳсулотлари экспорт қилганмиз. Қирғизистонга 401,1 миллион долларлик, Қозоғистонга 48,6 миллион долларлик тўқимачилик экспорти юз берган. Яъни, бу ерда ҳам Россияга пировард экспорт маршрутининг жами 1 360 миллион доллардан зиёд.
Бошқача айтганда, мева-сабзавот ва тўқимачилик экспорти бўйича Россия билан боғлиқ 2 миллиард доллар атрофида рискимиз мавжуд. Россияда тўлов қобилияти кескин пасайиши, рубль курсининг қулаши ҳолати экспортчиларимиз учун қатор муаммоларни яратади.
Бу масаланинг иқтисодий тарафи.
Қўшимчасига санкциялар, тўловларнинг кафолати каби масалалар бор. Экспортчиларимиз ўзи билмаган ҳолда санкциялар тўрига тушиб қолмаслиги керак ёки уларнинг маблағлари қаерлардадир музлаб қолишига йўл қўйиб бўлмайди. Айни шу масалаларда уларга давлатнинг ёрдами керак.
Дарвоқе, 2021 йил ташқи савдо бўйича ҳисобот жойига қайтди.
