“Берсанг – ейман, урсанг – ўламан” ёхуд жамият оёғига солинган кишан
Кам таъминланган аҳолини қўллаб-қувватлаш мақсадида бюджетдан катта миқдорда пул ажратилмоқда. Аммо ёрдам олаётган инсонларнинг айримлари энди “каттароқ, кўпроқ ёрдам берасан” деган талабни қўймоқда.
Бугунги кунда мамлакатимизда олиб борилган ислоҳотлар ҳар жабҳада ўз мевасини бермоқда. Айниқса, Президент томонидан қабул қилинаётган қарор ва фармонлар, аввало, инсон қадрини улуғлашга хизмат қилаётгани шубҳасиз. Халқ манфаатини кўзлаб “Темир дафтар”, “Аёллар дафтари”, “Ёшлар дафтари” жорий этилди. Бундан мақсад кам таъминланган, ижтимоий ҳимояга муҳтож, боқувчисини йўқотган оилаларни ҳимоя қилиш, ёшларни олий таълимга йўналтириш, уларни иш билан таъминлаш орқали камбағалликни қисқартириш кўзда тутилган.
Бироқ бу каби имкониятларни суиистеъмол қиладиганлар ҳам орамизда талайгина. Айримлар ҳали ҳам боқимандалик кайфиятидан қутула олмай, маҳалла бирор нарса берармикан деган умид билан яшаяпти. Касбим тақозоси боис бир муддат аҳоли мурожаатлари билан ишлаганман. Шунда келган хатларнинг ярмидан кўпи “менга нимадир етишмайди, қилиб беринглар, олиб беринглар” сингари мурожаатлар эканига гувоҳ бўлганман. Ачинарлиси шундаки, мурожаат йўллаган инсонларинг кўпчилиги тўрт мучаси соғ одамлар.
Давлат томонидан барча учун кенг ва тенг имкониятлар яратиб берилган. Аҳолининг кам таъминланган қисмини қўллаб-қувватлаш мақсадида бюджетдан катта миқдордаги маблағ ажратилмоқда. Аммо ёрдам олаётган инсонларнинг айримлари ҳаётини ижобий томонга ўзгартириш, янги босқичга кўтариш ўрнига энди “каттароқ, кўпроқ ёрдам берасан” деган талабни қўймоқда.
Масалан, ижтимоий тармоқларда “тренд”га чиққан оғзини тиккан йигит воқеасини олайлик. Бир неча маротаба қилган мурожаати жавобсиз қолган фуқаро жамият эътиборини ўзига қаратиш ва муаммосини ҳал қилиш учун шундай йўл тутган. Хўш, бу кимга қандай наф беради?! Йигитнинг тўрт мучаси соғ эканлиги кундек равшан. Нима бўлса ҳам давлат мени боқиши, таъминлаши керак, деган номаъқул даъво ўрнига озгина ҳаракат қилиб иш топиши мумкин эдику...Боз устига бугун одам изланса ва меҳнат қилса ўзи истаган касбда ишлай олишига етарли шароит бор.
Яна шундай ҳолатларга дуч келамиз: ҳақиқий муҳтож, ёрдам зарур инсонлар портал-у қабулхоналарнинг рақами ва манзилини билмайди. Шу ўринда бир воқеа ёдимга тушди. Ҳамкасбим икки гўдаги билан боқувчисини йўқотган, ўзи кўча-кўйда “баклажка” сотиб, фарзандларини боқадиган ёшгина жувон ҳақида лавҳа тайёрлади. У аёл жуда ориятли эканини, ҳатто телевизорга чиқишга ҳам розилик бермаганини, уни аранг кўндирганини айтди. Лавҳани томоша қилиш жараёнида аёл камерага бир қур ҳам назар ташламаганига гувоҳ бўлдик. Бунинг ортида ўзи ожиза бўлса ҳам, ғурури баланд, ҳеч кимдан ҳеч нарса кутмайдиган ва ҳамма нарсага ўз меҳнати билан эришадиган ИНСОН сиймоси мужассам эди...
Аслида мана шу аёлнинг хатти-ҳаракатлари ўзи соғлом бўла туриб, турли хурмача қилиқлар чиқарадиган, давлат уни боқиши кераклигини бот-бот эслатиб турадиган одамларга дарс бўлиши жоиз.
Ўзбек халқи азалдан ориятли. Биздаги маҳалла тизими, меҳр-оқибат туйғуси манаман деган ривожланган давлатларда ҳам кўзга ташланмайди. Бироқ фақатгина давлатдан нимадир кутиб яшайдиган одамлар “Оч қолганга балиқ эмас, қармоқ бер” мақоли мағзини чақиб, яхшироқ фикрлаганларида аллақачон боқимандалик кайфиятидан қутулиб кетган бўларди.
Гўзал Абдуллаева
