Тошкентдаги халқаро конференцияда алифбони ислоҳ қилиш масаласи кўтарилди
Ўзбек алифбосидаги ўзгартиришларга мутахассислар нима дейди?
Анчадан бери муҳокама бўлиб келаётган лотин алифбосини ислоҳ қилиш бўйича масала бугун Тошкентда ўтган халқаро конференцияда яна бир бор кўтарилди.
Эслатиб ўтамиз, жорий йилнинг сентябрь ойида берилган сўнгги таклифга кўра, алифбодаги O‘ ҳарфи Õ га, Gʻ ҳарфи Ğ га, Ch эса С га ва Sh ҳарфи эса Ş га ўзгариш кўзда тутилганди.
O‘ ва Gʻ ҳарфининг ўзгартирилиши алифбо ислоҳотларининг энг муҳим қисми ҳисобланади. Чунки бу ҳарфларни ёзишда мураккабликлар мавжуд, айниқса компьютер клавиатурасида биргина ҳафрни тўғри ёзшининг ўзи бир неча процессларни ўз ичига олади. Õ ва Ğ ҳарфларини жорий қилиш орқали бу муаммони бартараф этиш мумкин. Ch ва Sh ҳарфлари эса аслида о‘ ва Gʻ каби муаммоларни келтириб чиқармасада, улардан фойдаланишда ҳам айрим муаммолар мавжуд. Мисол учун mashhur, is'hoq yoki as’hob сўзларини ёзишда улар Ш деб талаффуз қилинмаслиги учун қўшимча апостраф қўйиш талаб қилинади.
Тил бўйича мутахассис Нодир Жонузоқнинг фикрича, O‘ ва Gʻ ҳарфларидаги тескари апострафни ёзиш жуда мураккаб, бу дастур ва лўғатларда қўшимча ноқулайликлар туғдиради.
Шуҳрат Сирожиддинов эса алифбо масаласининг ҳал қилинмаслиги оммавий саводсизлик юзага келишига сабабчи бўлаётганини айтган.
"Биз қачон тўғри ёзишни ўрганамиз? Қачонки, нормал алифбо тасдиқланса! Тўғри ёзиш қоидаларини яратмасдан туриб, саводсизликдан қутула олмаймиз", дейди у.
Филолог Зулхумор Холмонова Ş ва Ҫ ҳарфлари бир хил ёзилиши керак деб ҳисоблайди. У Ch ҳарфи учун C белгиси ишлатилишига қарши. Мутахассиснинг фикрича, Ş ва Ҫ ҳарфлари бир хил қўшимчага эга бўлиши керак.
