O'zgarish shamoli: Germaniya o'z armiyasini katta urushga tayyorlashni boshlaydi
Yevropaga keng koʻlamli qurolli mojaroning qaytishi Germaniyani xavfsizlik siyosatini tubdan qayta koʻrib chiqishga majbur qildi.
Rossiya va Ukraina qariyb ikki yildan beri kurashni davom ettirayotgan va Isroil-Falastin mojarosi avj olgan bir sharoitda Yevropa Ittifoqi va NATO global xavfsizlikda yangi tartibsizliklarni boshdan kechirmoqda.
Ukraina urushi boshlanganda Germaniya dastlab Kiyevga to‘g‘ridan-to‘g‘ri harbiy yuk yetkazib berishdan ehtiyot bo‘lgan edi. Ammo ko'p o'tmay, kansler Olaf Shols Germaniyaning Rossiyaga qarshi turishdagi ma'naviy majburiyatlarini qayta ko'rib chiqdi.
Bundestagga qilgan "Zeytenzwende" yoki "Burilish nuqtasi" deb nomlangan murojaatida u Ukrainadagi vaziyatni Yevropani 1940 yillardan oldingi Yevropadagi qorong'u davrlarga qaytarish xavfini tug'diradigan urush deb atadi. U parlamentariylarni Yevropa Ittifoqi va NATOga aʼzo boʻlmagan ittifoqdosh davlatga qurol hamda materiallar yetkazib berishni qoʻllab-quvvatlashga chaqirgan.
O'sha nutqdan beri Germaniyaning Ukrainaga yordami vaqti-vaqti bilan to'xtatildi, Kiyev va boshqa Yevropa hamkorlari Berlin o'z va'dalarini yetarlicha tezlik bilan bajarmayotganidan shikoyat qilmoqda.
Ammo ukrainaliklar o'zlarining muhim janubi-sharqiy jabhasida Rossiyani ortga qaytarish uchun kurashayotgan bir paytda, Germaniya vaziyatni oldinga siljitishga harakat qilyapti.
Mudofaa vaziri Boris Pistorius nemis armiyasi hamda Bundesverda asosiy o'zgarishlar qilishga chaqirdi va u kelajakda samarali va urushga yaroqli bo'lishi uchun katta tarkibiy islohotga muhtojligini aytdi.
"Biz nafaqat Bundesverda, balki siyosat va jamiyatda ham mentalitetni o'zgartirishimiz kerak. Mamlakatimiz tinchligi xavf ostida, shuning uchun ham ijtimoiy hamkorlik taraqqiyot va iqtisodiy o'sish uchun asos bo‘ladi. Davlat sifatida biz o'zimizni himoya qila olishimiz va sobit bo'lishimiz kerak, shunda siz kelajakda tinchlik, erkinlik va xavfsizlikda yashashni davom ettirishingiz mumkin", — dedi Pistorius.
Uning bu so'zlariga Berlinda ko'plab ekspertlar va siyosatchilar norozilik bildirgan.
Germaniya Pistorius aytganidek, Litvaga 4000 kishilik brigada yuborish haqidagi va'dasini bajarish uchun kuchli bosim ostida.
"Hozirda Bundesver uni yaratishga qodir emas va brigadani to'liq jihozlash uchun bir necha yil kerak bo'ladi. Bundan tashqari, Germaniya qo'shinlar kontingenti bo'yicha juda katta va'dalar berdi — 30 ming qo'shin, 85 kema va samolyot — bularning barchasi Bundesverning hozirgi holatini hisobga olsak, juda katta muammo", — deydi ekspert.
Strategiyadagi o'zgarishlar NATOning xarajatlar talabi, ya'ni shartnomaning barcha a'zolari yillik yalpi ichki mahsulotining kamida 2 foizini mudofaaga sarflash majburiyati hisoblanadi.
Germaniya tarixan bu talabni bajara olmagan va Shols o'zining asosiy nutqida vaziyatni to'g'rilash zarurligini eslatib o'tgan, ammo bu talab uzoq muddatli byudjetda hech qachon paydo bo'lmagan. Kansler bu va'dani yana bir bor tasdiqladi va Germaniya uni 20-30-yillarda amalga oshirishni boshlashini aytdi — bu alyansning qonuniyligiga jiddiy xavf tug'dirishning oldini olishga yordam berishi kerak.
