Farg‘onada kuchli zilzila bo‘ladimi?
Farg‘ona vodiysida yaqin kunlarda kuchli zilzila sodir bo‘lishi haqidagi xabarlarga O‘zR Fa oydinlik kiritdi.
So‘nggi kunlarda ijtimoiy tarmoqlarda Farg‘ona vodiysida yaqin vaqt ichida kuchli zilzila sodir bo‘lishi haqida tarqalayotgan xabarlar yuzasidan O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi rasmiy munosabat bildirdi.
Seysmologiya instituti laboratoriya mudiri Ulfat Nurmatovning ta’kidlashicha, O‘zbekiston seysmik faol hudud hisoblanadi va mamlakatdagi yirik yer yoriqlari hamda ularning zilzila keltirib chiqarish salohiyati ilmiy jihatdan chuqur o‘rganilgan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, respublika va qo‘shni davlatlar hududida kuzatilishi mumkin bo‘lgan maksimal zilzila kuchi bo‘yicha maxsus xaritalar ishlab chiqilgan. Barcha yangi bino va inshootlar aynan ushbu seysmik xaritalar asosida loyihalashtiriladi va quriladi.
Mutaxassis Farg‘ona vodiysida oxirgi yirik zilzila 2011-yilda Qon hududida sodir bo‘lib, uning magnitudasi 6,4 ni tashkil etganini eslatdi. Shundan buyon asosan 5–5,5 magnitudali zilzilalar qayd etilgan bo‘lib, ular nisbatan tez-tez uchrasa-da, kuchi pastroq.
Qayd etilishicha, seysmik salohiyati yuqori bo‘lgan yirik yer yoriqlari asosan Tojikistonning Pomir hududlari orqali o‘tadi. U yerda magnitudasi 7 gacha bo‘lgan zilzilalar yuz berishi mumkin, biroq ularning O‘zbekiston hududidagi seysmik ta’siri 9 balldan oshmaydi.
Shuningdek, Afg‘oniston hududida tez-tez sodir bo‘ladigan chuqur o‘choqli zilzilalar Markaziy Osiyo davlatlarida sezilishi mumkinligi, ammo ular katta chuqurlikda yuz bergani sababli kuchi sezilarli darajada susayishi ta’kidlandi.
Mutaxassisning ma’lum qilishicha, Farg‘ona vodiysining 90 foizdan ortiq hududi 8 balli hudud hisoblanadi. Ayrim kichik hududlarda, jumladan Andijon shahrining sharqiy qismida, maksimal sharoit yuzaga kelgandagina 9 ballik silkinish ehtimoli mavjud.
Bildirilishicha, amaldagi seysmik xaritalar 50 yillik davr uchun tuzilgan bo‘lib, ularga ko‘ra hududda 8 balldan kuchli zilzila kuzatilish ehtimoli atigi 5 foizni, bunday holat yuz bermaslik ehtimoli esa 95 foizni tashkil etadi.
Mutaxassis vahimaga tushish uchun hech qanday asos yo‘qligini ta’kidladi.
