“Сўнгги конференциям Самарқандда ўтказилаётгани мен учун алоҳида аҳамиятга эга”
ЮНEСКО Бош директори Одри Азуле хоним журналистларга интервью бериб, конференция доирасида қандай масалалар муҳокама қилинаётгани ва қабул қилиниши кутилаётган ҳужжатлар ҳақида маълумот берди. У, шунингдек, Самарқанд ва мазкур конференциянинг ўзи учун алоҳида жиҳати борлиги ҳақида гапирди.
“Биз бугун жаҳон илмий ва маданий ҳамжамияти учун улкан аҳамиятга эга бўлган тарихий воқеага гувоҳ бўляпмиз. Илк бор сўнгги қирқ йил ичида ЮНEСКОнинг Бош конференцияси Париждан ташқарида — буюк цивилизациялар чорраҳаси бўлган Самарқанд шаҳрида, Ўзбекистон Республикасининг таклифи билан ўтказилмоқда.
ЮНEСКО — 1945 йил 16 ноябрда асос солинган ва 1946 йилда расман фаолият бошлаган БМТнинг таълим, фан, маданият ва ахборот соҳасидаги етакчи халқаро ташкилотидир. Унинг бош қароргоҳи Париж шаҳрида жойлашган.
Самарқанддаги мазкур Бош конференция — ташкилот тарихидаги илк ва бетакрор воқеадир. Бу ерда 180 дан ортиқ давлат вакиллари, кўплаб вазирлар, илмий доиралар ва 4500 дан зиёд иштирокчилар иштирок этмоқда. Кеча конференцияни Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев очиб бердилар. У киши ўз нутқларида нафақат Самарқанднинг илмий-маънавий мероси ва маданий аҳамиятини таъкидладилар, балки келажакка йўналтирилган янги ташаббусларни ҳам илгари сурдилар.
Самарқанд — асрлар давомида Шарқ ва Ғарбни боғлаб турган маънавият ва илм маркази бўлиб келган. Шу боис ЮНEСКО конференциясининг айнан шу шаҳарда ўтказилиши жуда рамзий ва тарихий аҳамиятга эга. Бу нафақат Ўзбекистоннинг халқаро нуфузини, балки унинг маданий-илмий ҳамкорликдаги фаол ролини ҳам намоён этади.
Президент Шавкат Мирзиёев томонидан илгари сурилган ташаббуслар жуда илғор ва замон талабларига жавоб беради. Жумладан, сунъий интеллект (АИ) соҳасидаги халқаро ҳамкорлик, бошланғич ва эрта болалик таълимини ривожлантириш, ҳамда янги технологияларни таълим тизимига татбиқ этиш бўйича таклифлар жуда долзарбдир.
ЮНEСКО 2018 йилдан буён сунъий интеллект ва рақамли технологияларнинг ахлоқий ва ҳуқуқий асосларини ишлаб чиқишга катта эътибор қаратмоқда. Бу борада 2021 йилда қабул қилинган “Сунъий интеллект этикаси бўйича тавсиялар” ҳужжати муҳим қадам бўлди. Энди эса Самарқанд конференциясида нейротехнологиялар ва АИ соҳасида янги қарорлар қабул қилиниши кутилмоқда.
Бу анжуманнинг Париждан ташқарида ўтказилиши — ЮНEСКО тарихидаги илк ҳолатлардан бири, сўнгги марта бундай конференция 1985 йилда Париждан ташқарида бўлиб ўтган эди. Демак, орадан 40 йил ўтиб, дунё яна Шарқ цивилизацияси марказида — Самарқандда йиғилди.
Анжуман доирасида маданий меросни муҳофаза қилиш, сув ресурсларини бошқариш, таълим сифатини ошириш, сунъий интеллект ва музей фаолиятини интеграция қилиш каби мавзулар муҳокама қилинмоқда. Бу тадбир нафақат анъанавий маданият ва илм соҳаларини, балки келажак технологиялари ва инсон капиталини ривожлантиришни ҳам қамраб олмоқда.
Шу билан бирга, мазкур конференция ЮНEСКОнинг кейинги икки йиллик стратегик дастурини белгилаб олиш учун муҳим платформа бўлиб хизмат қилади.
Мен учун бу анжуман алоҳида аҳамиятга эга — чунки бу менинг ЮНEСКОдаги сўнгги Бош конференциямдир. Уни шундай улкан тарих ва маданият чорраҳаси бўлган Самарқандда ўтказиш мен учун ҳам рамзий, ҳам шахсий жиҳатдан жуда қимматли.
Бу воқеа нафақат ЮНEСКО тарихида, балки жаҳон маданий ҳамкорлиги ривожида ҳам яна бир янги саҳифа бўлиб кирмоқда”, дейди ташкилот раҳбари.
