“Biz bugun jahon ilmiy va madaniy hamjamiyati uchun ulkan ahamiyatga ega bo‘lgan tarixiy voqeaga guvoh bo‘lyapmiz. Ilk bor so‘nggi qirq yil ichida YUNESKOning Bosh konferensiyasi Parijdan tashqarida — buyuk sivilizatsiyalar chorrahasi bo‘lgan Samarqand shahrida, O‘zbekiston Respublikasining taklifi bilan o‘tkazilmoqda.
YUNESKO — 1945 yil 16 noyabrda asos solingan va 1946 yilda rasman faoliyat boshlagan BMTning taʼlim, fan, madaniyat va axborot sohasidagi yetakchi xalqaro tashkilotidir. Uning bosh qarorgohi Parij shahrida joylashgan.
Samarqanddagi mazkur Bosh konferensiya — tashkilot tarixidagi ilk va betakror voqeadir. Bu yerda 180 dan ortiq davlat vakillari, ko‘plab vazirlar, ilmiy doiralar va 4500 dan ziyod ishtirokchilar ishtirok etmoqda. Kecha konferensiyani O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev ochib berdilar. U kishi o‘z nutqlarida nafaqat Samarqandning ilmiy-maʼnaviy merosi va madaniy ahamiyatini taʼkidladilar, balki kelajakka yo‘naltirilgan yangi tashabbuslarni ham ilgari surdilar.
Samarqand — asrlar davomida Sharq va G‘arbni bog‘lab turgan maʼnaviyat va ilm markazi bo‘lib kelgan. Shu bois YUNESKO konferensiyasining aynan shu shaharda o‘tkazilishi juda ramziy va tarixiy ahamiyatga ega. Bu nafaqat O‘zbekistonning xalqaro nufuzini, balki uning madaniy-ilmiy hamkorlikdagi faol rolini ham namoyon etadi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan tashabbuslar juda ilg‘or va zamon talablariga javob beradi. Jumladan, sunʼiy intellekt (AI) sohasidagi xalqaro hamkorlik, boshlang‘ich va erta bolalik taʼlimini rivojlantirish, hamda yangi texnologiyalarni taʼlim tizimiga tatbiq etish bo‘yicha takliflar juda dolzarbdir.
YUNESKO 2018-yildan buyon sunʼiy intellekt va raqamli texnologiyalarning axloqiy va huquqiy asoslarini ishlab chiqishga katta eʼtibor qaratmoqda. Bu borada 2021 yilda qabul qilingan “Sunʼiy intellekt etikasi bo‘yicha tavsiyalar” hujjati muhim qadam bo‘ldi. Endi esa Samarqand konferensiyasida neyrotexnologiyalar va AI sohasida yangi qarorlar qabul qilinishi kutilmoqda.
Bu anjumanning Parijdan tashqarida o‘tkazilishi — YUNESKO tarixidagi ilk holatlardan biri, so‘nggi marta bunday konferensiya 1985 yilda Parijdan tashqarida bo‘lib o‘tgan edi. Demak, oradan 40 yil o‘tib, dunyo yana Sharq sivilizatsiyasi markazida — Samarqandda yig‘ildi.
Anjuman doirasida madaniy merosni muhofaza qilish, suv resurslarini boshqarish, taʼlim sifatini oshirish, sunʼiy intellekt va muzey faoliyatini integratsiya qilish kabi mavzular muhokama qilinmoqda. Bu tadbir nafaqat anʼanaviy madaniyat va ilm sohalarini, balki kelajak texnologiyalari va inson kapitalini rivojlantirishni ham qamrab olmoqda.
Shu bilan birga, mazkur konferensiya YUNESKOning keyingi ikki yillik strategik dasturini belgilab olish uchun muhim platforma bo‘lib xizmat qiladi.
Men uchun bu anjuman alohida ahamiyatga ega — chunki bu mening YUNESKOdagi so‘nggi Bosh konferensiyamdir. Uni shunday ulkan tarix va madaniyat chorrahasi bo‘lgan Samarqandda o‘tkazish men uchun ham ramziy, ham shaxsiy jihatdan juda qimmatli.
Bu voqea nafaqat YUNESKO tarixida, balki jahon madaniy hamkorligi rivojida ham yana bir yangi sahifa bo‘lib kirmoqda”, deydi tashkilot rahbari.
“So‘nggi konferensiyam Samarqandda o‘tkazilayotgani men uchun alohida ahamiyatga ega”
YUNESKO Bosh direktori Odri Azule xonim jurnalistlarga intervyu berib, konferensiya doirasida qanday masalalar muhokama qilinayotgani va qabul qilinishi kutilayotgan hujjatlar haqida maʼlumot berdi. U, shuningdek, Samarqand va mazkur konferensiyaning o‘zi uchun alohida jihati borligi haqida gapirdi.
