Ko‘pchilik uy hayvonlari egalari o‘z jonivorlarining ularga mehr va sadoqat bilan bog‘langaniga ishonadi. Ammo haqiqat shundaymi? Turli xil hayvonlar o‘z his-tuyg‘ularini turlicha ifodalaydi, ba’zilari esa insonni umuman ahamiyatli deb bilmaydi.
Olimlar ushbu masalaga oydinlik kiritish maqsadida 15 ta mashhur uy hayvonlarining inson bilan bog‘lanish darajasi bo‘yicha reytingini tuzdi. Reytingning yuqori pog‘onasida egalarini chin yurakdan yaxshi ko‘radigan jonivorlar joy olgan bo‘lsa, eng quyi o‘rinlarda inson bor yoki yo‘qligiga umuman e’tibor bermaydigan hayvonlar joy oldi.
Eng sodiq uy hayvonlari
1. Itlar – cheksiz sadoqat ramzi. Itlar inson bilan ming yillar davomida yonma-yon yashab, uning hissiyotlarini tushunishni o‘rgangan. Ular egalari bilan doimo birga bo‘lishni istaydi, ularni himoya qiladi va hatto xavf-xatar oldida ham sodiq qoladi.
2. Yirik Popugaylar – rashkchi do‘stlar. Jako, ara va kakadu kabi popugaylar o‘z egalariga juda bog‘lanadi. Ularning sevgisi ba’zida shunchalik kuchli bo‘ladiki, hatto rashk qilishi ham mumkin.
3. Mini-Piglar – bag'rikeg cho‘chqachalar. Ushbu kichik cho‘chqalar itlar kabi aqlli va mehribon bo‘lib, egalari bilan do‘stona munosabat o‘rnatadi.
4. Uy Kaltakesaklari – kichik, lekin mehribon. Uy kalamushlari egalarini taniydi, qo‘llariga chiqishni yoqtiradi va hatto ularning ovoziga javob qaytarishi mumkin.
5. Otlar – Hayoti davomida sodiq do‘st. Agar ot egalari uni yaxshi parvarish qilsa, u faqat bitta inson bilan chuqur bog‘lanishi mumkin. O‘rtacha sodiqlik ko‘rsatkichiga ega hayvonlar.
6. Mushuklar – mustaqil, lekin sodiq. Mushuklar egalari bilan bog‘lanadi, biroq ular mustaqillikni afzal ko‘radi va insonni faqat qulay sherik sifatida ko‘rishi mumkin.
7. Horklar – o'yinqaroq va mehribon. Ular odamlar bilan muloqot qilishni yoqtiradi, biroq ularga yetarlicha e’tibor berilmasa, o‘zlarini yolg‘iz his qilishi mumkin.
8. Xomaklar va qum sichqonlari – ko‘nikish muhabbatni anglatmaydi. Ular egasini taniydi, lekin kuchli hissiy bog‘lanish hosil qilmaydi.
9. To‘tiqushlar – do‘stona, lekin bitta odamga bog‘lanmaydi. Ular inson bilan aloqa qilishga moyil, biroq mushuk yoki it kabi yaqin munosabat o‘rnatmaydi.
Insonni ahamiyatsiz deb biladigan hayvonlar
10. Quyonlar – o‘zaro muloqotga ko‘proq moyil, egalarini taniydi, lekin mustaqil hayotni afzal ko‘radi.
11. Ilonlar – hissiz muhabbat. Ular egasini taniydi, lekin hissiyotlarni ifodalashga qodir emas.
12. Iguana va Kaltakesaklar – sovuq qonli beparvolik. Ular insonni tushunmaydi, faqat o‘z manfaatlariga ko‘ra harakat qiladi.
13. Toshbaqalar – beparvolik timsoli. Ular egalarini farqlamaydi va faqat hayotiy ehtiyojlariga e’tibor qaratadi.
14. Baliqlar – faqat tiriklik uchungina bor. Baliqlar egalarining borligini sezishi mumkin, lekin bu ularga hech qanday ta’sir ko‘rsatmaydi.
15. O‘rgimchaklar – mutlaq beparvolik. Ular insonni umuman e’tiborga olmaydi va uning borligi ular uchun faqat atrof-muhitning bir qismi hisoblanadi.
Agar siz chin dildan mehr ko‘rsatuvchi uy hayvonini izlayotgan bo‘lsangiz, it, popugay, mini-pig yoki kalamush eng yaxshi tanlov bo‘lishi mumkin. Mustaqil, lekin baribir inson bilan aloqa qilishga moyil jonivorlar orasida mushuk va otlar bor. Agar siz shunchaki hayvoningiz bo‘lishini xohlasangiz va ularning hissiyotlari siz uchun muhim bo‘lmasa, ilon, toshbaqa, baliq yoki o‘rgimchak kabi turlarni tanlashingiz mumkin.
Har qanday holatda ham, uy hayvonlari mehr va g‘amxo‘rlikka muhtoj. Ularni seving va ular ham o‘ziga xos tarzda sizga javob qaytarishadi.