"Биз паралимпияда йўналишида эмасмиз. Балки шунинг учун ҳам ҳомий топилиши қийин бўлаётгандир"
Футбол бўйича беш карра жаҳон чемпиони билан суҳбат.
Ўзбекистонда ногирон-ампутантлар футболи 1988 йилда ташкил этилган бўлиб, терма жамоамиз аъзолари беш карра жаҳон чемпиони ҳисобланади. Ушбу чемпионатларнинг барчасида иштирок этган терма мураббийи Абдужамил Шукуров билан жамоанинг бугунги ҳолати ҳақида суҳбатлашдик.
— Ўзбекистон терма жамоасида неча йилдан бери ўйнайсиз?
— Жамоага 1991 йилда кириб келганман. Болалигимда Тошкент шаҳрида ўсмирлар ўртасидаги жамоаларда ўйнаб юрган вақтларим қаттиқ жароҳат олганман. Шундан сўнг шифокорлар оёғимни кесиб ташлашган. 17 ёшим (1990)да "Матонат" футбол клубига келиб қўшилганман. Ўша йили АҚШда бўлиб ўтган жаҳон чемпионатида жамоамиз билан илк бор жаҳон чемпиони бўлганмиз. Битта оёғим йўқ бўлишига қарамай, бу натижага эришиш ҳаётга бўлган муҳаббат ва ўзимга бўлган ишончимни янада оширган. Ўша вақтда жамоамизнинг асосий футболчиларини афғон урушида қатнашган йигитлар ташкил этган. 18 ёшимда ҳам Тошкент шаҳрида ўтган жаҳон чемпионатида ғолибликни қўлга киритганмиз. Кейинчалик Англияда бўлган жаҳон чемпионатида иккинчи ўринни олдик, Америкада эса учинчи ўрин. 2007 йил янгиланган таркибда деярли 7 йил ўтказилмаган жаҳон биринчилигида биринчи ўрин соҳиби бўлдик. Уч йилдан сўнг Аргентинада ўтган чемпионатда ва охирги 2012 йил Россияда ўтган мусобақада ҳам чемпионликни қўлга киритганмиз.
— Жаҳон чемпионларини юртимизда кутиб олиш тадбирлари ва ютуқлар қандай бўлган?
— 2007 йил — юртимизда "Ижтимоий ҳимоя йили" деб эълон қилинганди. Ўшанда бизни аэропортда яхши кутиб олишган. Жаҳон чемпиони бўлганимизни, ҳақиқий қувонч ҳиссини туйганмиз. Ҳукуматимиз томонидан жамоамиз "Izusi" автобуси билан тақдирланган. Ҳар бир футболчига эса 3 000 минг АҚШ долларидан пул мукофоти берилган. 2010-2012 йил ҳам шу тариқа совғалар туҳфа этилган.
— Ҳозирда жамоага қандайдир кўмак зарурми?
— Албатта. Бизнинг энг оғриқли нуқтамизку. Орамизда яхши одамлар кўп. Улар бизга ёрдам беришади. Аввалги федерация раҳбари Мираброр Усмонов бизга алоҳида эътибор қаратарди. Имкон қадар биз учун қулай бўлган шароитлар яратиб берарди. Аммо ҳозир ундай эмас. Биз паралимпияда йўналишида эмасмиз. Балки шунинг учун ҳам ҳомий топилиши қийин бўлаётгандир. Жамоамиз аъзолари узоқ вилоятлардан келишади. Тошкентга келиб-кетиш харажатларини ҳаммасини ўзларининг ёнидан тўлайди. Шу томондан ҳам қандайдир моддий кўмак берилса, хурсанд бўлардик. Уларнинг ўзи 600-700 минг пенсия олади. Ҳозирда жамоа бошлиғимиз билан футболчиларга стипендия беришни йўлга қўймоқчимиз.
Ўтган йили Фарғона шаҳрида Мираброр Усмонов хотираси бағишлаб Андижон, Зомин, Жиззах, Наманган, Тошкент ҳамда Фарғонада клублар ташкил этилди ва биринчи Ўзбекистон чемпионати ўтказилди. Унда 7 та жамоа қатнашди. У турнир бизнинг "Матонат" клубимиз орқали ҳомийлар топилиб, ташкиллаштирилган.
— Жамоа аъзолари футболдан ташқари яна нима биландир шуғулланадими?
— Ҳа: баъзилар ўқийди. Яна бошқалар ишлайди. Ҳозирда жамоамизнинг 4 нафар аъзоси Туркияда легионер сифатида ўйнамоқда. Бизга етарлича эътибор қаратилиб, шароитлар яратиб берилса бошқа футболчиларимиз ҳам мунтазам спорт билан шуғулланади. Кўпчилик жамоага келганида "ойлик, турар-жой борми", деб сўрайди. Бизда эса бунга имконият йўқ. Аммо юрагида ўти борлар 250 километр узоқликдан келиб бўлса ҳам машғулотларда қатнашади. Кимдир "кира" қилади, кимдир бозорда ишлайди. Барибир футболни эсдан чиқармаймиз. Ўзим ҳам жамоа бош мураббийидан ташқари, Россияда легинер сифатида ўйнайман.
— Ўзбекистон миллий футбол терма жамоасини жаҳон чемпионатига чиқиш имконияти қандай баҳолайсиз?
— Термада ёш футболчилар етишиб чиқмоқда. Ҳукуматимиз жуда катта эътибор қаратмоқда. Чин юракдан ҳаракат қилишса, яқин йилларда жаҳон чемпионатига чиқиб қоламиз, деган умиддаман. Фақат яхши ният қилиш керак. Чиқмайди десак, чиқмай қолиб кетаверади. Бу нарсани устида жуда кўп одам ишлаяпди.
Жамшидбек Амиров
