Ошиб ўтилган 8 миллионлик довон, кескин кўтарилган чипталар нархи, қўша-қўша брендлар билан ҳамкорлик
«Интер Маями»га кўчиб ўтган Лионел Мессининг ўйинларини қандай томоша қилиш мумкин?
Футбол тарихида ўз номи билан ҳар қандай жараёнларга катта таъсир кўрсата оладиган шахслар жуда кам. Криштиану Роналду Саудия Арабистонига шу сабабдан таклиф қилинган: кўпчилик унинг номини баъзи президентлардан кўра кучлироқ эканлигини айтишади. Португалиялик футболчи ўз фаолияти давомида доим омма эътиборида бўлган, турли реклама кампанияларида порлаган, брендлар билан ҳамкорлик қилган ва ўзининг ҳам мана шундай брендларини яратган. Унга футболда қаршилик кўрсатган Лионел Месси ҳақида ҳам шундай фикрларни билдириш мумкин. Аргентиналик футболчининг Маямига ўтиши аллақачон МЛСни ўзгартириб юборди. Аммо у ҳали бирорта ҳам ўйин ўтказгани йўқ.
Лео Девид Бекхемни 2018-йилда «Интер Маями»нинг ишга туширилиши билан табриклар экан, видеомурожаатида ҳазиллашиб: «Балки бир кун келиб менга қўнғироқ қиларсиз», деганди. Шундан кейин клуб хўжайинлари жамоага юлдуз футболочини жалб этишга жиддий ёндашган ва шу вақт ичида улар ҳеч қачон бу ғоядан воз кечишмаган. 2021 йилда «Интер»нинг эгаси Хорхе Мас «Тҳе Атҳлетиc” нашрига шундай деганди: Девид ва мен буни амалга ошириш учун жуда кўп ҳаракат қилмоқдамиз. Ўйлайманки, бу нафақат Маями, балки лига учун ҳам ўзгаришларга сабаб бўлади.
Лионелнинг келажаги борасидаги қарорларни танлаши тушунмовчилик ва қийинчиликларни юзага келтирди. У «Барселона»га қайтишни истади, Каталония клуби ҳам буни хоҳларди. Ўртада Саудия Арабистони варианти ҳам бор эди, араблар футболчи учун жуда катта маош таклиф қилишганди. Америка лигаси учун бу ҳақиқатан ҳам ривожланиш учун кучли қадамдир. Балки Мессининг келиши турнирнинг яқин тарихидаги мисли кўрилмаган энг яхши ҳодисаси деб ҳисоблаш мумкиндир. Бунинг таъсири жуда катта бўлади (бу Лео ўйин ўтказмаган бўлса-да, ҳозирдан сезилмоқда). Буни 1975 йилда «Ню-Ёрк Космос» жамоасига келган ва Шимолий Америка футболида ўйнаган Пеле мисолида яққол кўриш мумкин. У вақтларда лига НАСЛ дея номланарди.
МЛС қандай пайдо бўлган?
Пеле келганидан сўнг, икки йил ичида «Космос»нинг уй учрашувларига мухлисларнинг ташрифи 3500 дан 45 000 гача кўпайди. Уч марта жамоа ўз уй стадионига 70 000 дан ортиқ одамни йиғди, ўша пайтда буни тасаввур қилиб бўлмасди. Пеле лигага Жорж Бест, Ёхан Кройфф, Франс Беккенбауер ва Герд Мюллерни олиб келди. У футбол миссионерига айланди ва ҳақиқатан ҳам 1990 йилги жаҳон чемпионатига чиқиш учун Америка футболининг биринчи авлодини шакллантиришда уларнинг роли катта бўлди. Бу орада НАСЛ қулаб тушди, лекин бир мунча вақт ўтгач, МЛС пайдо бўлди. Бекхем эса уни янада ўзгартириш учун келди, ундан кейин Златан Ибраҳимович лигада тўп сурди. Месси ҳар қандай бизнесменнинг орзуси. Қўшма Штатларда эса, улар, албатта, ушбу қимматбаҳо активдан максимал даражада фойдаланишга ҳаракат қилади. Чунки, футболчи билан шартнома имзолашнинг самараси жуда ҳам катта. «ПСЖ»ни эслайлик: биринчи йили Лео клубга кўп йиллик шартномалар бўйича 700 миллион евро олиб келди, чунки унинг ортидан брендлар ҳамкорлик бўйича таклифлар билан келишди. Dior, Gorillas, Big Cola, Crypto.com, Sports Water, Nike, va Coca-Cola каби брендларни бунга мисол қилиб келтирсак бўлади. Сотилган футболкаларнинг 60 фоизи аргентиналик футболчига тегишли бўлган. Умумий тўплам савдоси 40 фоизга ошган. Умуман олганда, Леонинг Парижда бўлган давридаги ҳомийлик шартномалари, турли ҳисоб-китобларга кўра, клубга 10 миллион евро фойда олиб келган. Унинг кетиши билан клуб бир неча кун ичида ижтимоий тармоқларда камида икки миллион обуначисини йўқотди.
АҚШда маркетинг қандай ишлайди?
Месси билан «Интер» Маями Америка лигасидаги энг қиммат брендга айланиши эҳтимолдан холи эмас. Ҳамда нима бўлишидан қатъи назар, клуб натижалари бунга яна ижобий таъсир кўрсатади. Тижорий жиҳатдан бу аллақачон жозибали лойиҳа эканлиги барчага маълум.
Ижтимоий тармоқлар
Мазкур трансфер янгилигидан олдин, клубнинг ижтимоий тармоқдаги саҳифасида 900 000 га яқин обуначиси бор эди. Ҳозирги келиб эса бу кўрсаткич 8 миллионлик довондан ҳам ўтиб кетди. МЛСнинг бошқа ҳеч бир клуби бундай натижа билан мақтана олмайди.
Чипталар
Мессининг трансфери эълон қилингандан сўнг биринчи кун ичида «Интер Маями» уй ўйини учун ўртача чипта нархи 31 доллардан 152 долларга кўтарилди. Масалан, 25 август куни «Ню-Ёрк Ред Буллс»га қарши ўйинига чипта ҳозирда 983 долларни ташкил этади. 3-сентябр куни бўлиб ўтадиган «Лос-Анжелес» билан учрашув учун нарх ўртача 400 фоизга – 150 доллардан 785 долларгача ошди.
"Интер Маями" стадиони
Месси қачон дебют қилиши номаълум, бироқ манбалар «Тҳе Атҳлетиc» нашрига таяниб унинг биринчи ўйини 21 июл куни «Интер Маями» ва Мексиканинг «Круз Азул» жамоалари ўртасидаги Лига кубоги доирасида бўлиб ўтиши мумкинлигини айтишмоқда. Учрашув учун чипталар нархи ўртача 1248 доллар туради.
Трансляциялар
МЛС ўйинлари «Аппле ТВ» стриминг хизмати томонидан трансляция қилинади. «Аппле» яқинда мавсумнинг қолган қисми учун лига обунасини 99 доллардан 49 долларгача пасайтирди, бу эса янада кўпроқ аудиторияни жалб қилиш имкони беради. Компания ўйинларни томоша қилиш бўйича кўрсаткичларни эълон қилмайди, аммо «Аппле»нинг хизматлар бўйича катта вице-президенти Эдди Кю яқинда обуна ва кўриш рақамлари прогноз қилинганидан анча яхши эканлигини айтди.
