Ердаги биологик хилма-хиллик хавф остида
Ўсимликларнинг 50 фоизи йўқолиб кетиши мумкин.
Ер юзидаги ўсимликларнинг 50 фоизи яқин келажакда йўқ бўлиб кетиши мумкин. Бундан ташқари, гуллайдиган ўсимликларнинг деярли ярми нобуд бўлади.
Бу британиялик олимларнинг маълумотлари. Сайёрадаги барча ўсимлик турларининг деярли ярми йўқолиб кетиш хавфи остида. Айнан гуллайдиган турларнинг 75 фоизи аллақачон йўқолишни бошлаган. Бу фанга маълум турларга тегишли. Ҳали номаълум бўлган ўсимликлар ҳам инсонлар томонидан ўрганилмай туриб йўқ бўлиб кетиши мумкин. Бу ҳақда Кю Қироллик ботаника боғи олимлари ўзларининг сўнгги ҳисоботларида маълум қилишди. У 42 мамлакатдан 210 нафар олимнинг тадқиқотларига таянади.
Асосий таҳдид - яшаш жойларининг йўқолиши ва ердан фойдаланишнинг ўзгариши. Бунинг сабаби эса тоза экотизимларнинг қишлоқ хўжалиги ерларига айланишидир. Мутахассисларнинг таъкидлашича, муаммонинг кўламини тушуниш учун ҳозирги кунга қадар қанча кичик турлар ўрганилганлигини эсга олиш керак. Мисол учун, дунёда 25 миллионга яқин қўзиқорин турлари мавжуд, аммо фақат 150 мингга яқини одамлар томонидан маълум ва тавсифланган. Қолганларини ўрганиш учун эса ўртача 850 йил керак бўлади. Ҳисоботда айтилишича, дори воситалари таркибига кирувчи 723 турдаги ўт ва гуллар бутунлай йўқ бўлиб кетиши мумкин.
Тадқиқотчилар ер флорасига асосий таҳдид сифатида инвазив турлар ва касалликларни, шунингдек, инсон фаолияти ва иқлим ўзгаришини қайд этадилар.
Бундан ташқари, келажакда кўплаб ўсимликлар тиббиётда қўлланилиши ёки одамлар учун янги озиқ-овқат манбаи бўлиши мумкин.
Бугунги кунда атиги 15 та ўсимлик инсон рационининг қарийб 90 фоизини таъминлайди, бу асосан гуруч, маккажўхори ва буғдойдан иборат.
Номсиз ўсимликлар ҳам дори воситаларининг таркибий қисмларидан бири ҳисобланади. Агар улар йўқолиб кетса, келажакдаги дори-дармонларнинг ярми мавжуд бўлмайди. Бу таҳдиднинг янги даражасидир.
Бирлашган Миллатлар Ташкилоти экспертлари, шунингдек, яқин бир неча ўн йилликларда ўсимликлар билан бирга ҳайвонларнинг минглаб тури бутунлай йўқ бўлиб кетишидан огоҳлантирмоқда. Олимлар биологик хилма-хилликнинг камайишига беқарор деҳқончилик, балиқчилик, тоғ-кон саноати ва ўрмонларни кесиш таъсир кўрсатаётганини таъкидладилар. Яқинда уларга яна бир омил - глобал исиш қўшилди.
