Ўзгариш шамоли: Германия ўз армиясини катта урушга тайёрлашни бошлайди
Европага кенг кўламли қуролли можаронинг қайтиши Германияни хавфсизлик сиёсатини тубдан қайта кўриб чиқишга мажбур қилди.
Россия ва Украина қарийб икки йилдан бери курашни давом эттираётган ва Исроил-Фаластин можароси авж олган бир шароитда Европа Иттифоқи ва НАТО глобал хавфсизликда янги тартибсизликларни бошдан кечирмоқда.
Украина уруши бошланганда Германия дастлаб Киевга тўғридан-тўғри ҳарбий юк етказиб беришдан эҳтиёт бўлган эди. Аммо кўп ўтмай, канслер Олаф Шольц Германиянинг Россияга қарши туришдаги маънавий мажбуриятларини қайта кўриб чиқди.
Бундестагга қилган "Зейтензwенде" ёки "Бурилиш нуқтаси" деб номланган мурожаатида у Украинадаги вазиятни Европани 1940 йиллардан олдинги Европадаги қоронғу даврларга қайтариш хавфини туғдирадиган уруш деб атади. У парламентарийларни Европа Иттифоқи ва НАТОга аъзо бўлмаган иттифоқдош давлатга қурол ҳамда материаллар етказиб беришни қўллаб-қувватлашга чақирган.
Ўша нутқдан бери Германиянинг Украинага ёрдами вақти-вақти билан тўхтатилди, Киев ва бошқа Европа ҳамкорлари Берлин ўз ваъдаларини етарлича тезлик билан бажармаётганидан шикоят қилмоқда.
Аммо украиналиклар ўзларининг муҳим жануби-шарқий жабҳасида Россияни ортга қайтариш учун курашаётган бир пайтда, Германия вазиятни олдинга силжитишга ҳаракат қиляпти.
Мудофаа вазири Борис Писториус немис армияси ҳамда Бундесверда асосий ўзгаришлар қилишга чақирди ва у келажакда самарали ва урушга яроқли бўлиши учун катта таркибий ислоҳотга муҳтожлигини айтди.
"Биз нафақат Бундесверда, балки сиёсат ва жамиятда ҳам менталитетни ўзгартиришимиз керак. Мамлакатимиз тинчлиги хавф остида, шунинг учун ҳам ижтимоий ҳамкорлик тараққиёт ва иқтисодий ўсиш учун асос бўлади. Давлат сифатида биз ўзимизни ҳимоя қила олишимиз ва собит бўлишимиз керак, шунда сиз келажакда тинчлик, эркинлик ва хавфсизликда яшашни давом эттиришингиз мумкин", — деди Писториус.
Унинг бу сўзларига Берлинда кўплаб экспертлар ва сиёсатчилар норозилик билдирган.
Германия Писториус айтганидек, Литвага 4000 кишилик бригада юбориш ҳақидаги ваъдасини бажариш учун кучли босим остида.
"Ҳозирда Бундесвер уни яратишга қодир эмас ва бригадани тўлиқ жиҳозлаш учун бир неча йил керак бўлади. Бундан ташқари, Германия қўшинлар контингенти бўйича жуда катта ваъдалар берди — 30 минг қўшин, 85 кема ва самолёт — буларнинг барчаси Бундесвернинг ҳозирги ҳолатини ҳисобга олсак, жуда катта муаммо", — дейди эксперт.
Стратегиядаги ўзгаришлар НАТОнинг харажатлар талаби, яъни шартноманинг барча аъзолари йиллик ялпи ички маҳсулотининг камида 2 фоизини мудофаага сарфлаш мажбурияти ҳисобланади.
Германия тарихан бу талабни бажара олмаган ва Шольц ўзининг асосий нутқида вазиятни тўғрилаш зарурлигини эслатиб ўтган, аммо бу талаб узоқ муддатли бюджетда ҳеч қачон пайдо бўлмаган. Канслер бу ваъдани яна бир бор тасдиқлади ва Германия уни 20-30 йилларда амалга оширишни бошлашини айтди — бу альянснинг қонунийлигига жиддий хавф туғдиришнинг олдини олишга ёрдам бериши керак.
