"Bavariya"ning muvaffaqiyat "retsepti"
Myunxenliklar qanday qilib dunyoning eng boy jamoasiga aylandi?
"Bavariya" 2022/23-yilgi mavsum uchun moliyaviy natijalarini e'lon qildi. Natijalar shunchaki dahshat. 854,2 million yevro - yil davomida rekord daromad. Oldingi mavsumga qaraganda deyarli 190 millionga ko'p. "Bavariya" ketma-ket 31-yilni foyda bilan yakunlamoqda. Bu jahon futbolidagi mutlaq rekorddir.
"Germaniyadagi inflyatsiya va retsessiya bilan tavsiflangan og'ir iqtisodiy vaziyatda biz rekord darajadagi aylanmaga erishdik va oldingi mavsumga nisbatan rentabellikni sezilarli darajada oshirdik", - deydi klub vitse-prezidenti Mixael Diderix. "Bu natija bizning moliyaviy kuchimizni ko'rsatadi va kapitallashuvimizni yangi bosqichga olib chiqadi."
Joriy mavsumda "Bavariya" o'yinlarga tashrif buyurishning o'rtacha ko'rsatkichi bo'yicha futbol olamida ikkinchi o'rinni egalladi - 75 003 tomoshabin, Allianz Arena sig'imi 75 024. O'tgan mavsumda nemis grandi faqat "Barselona"dan ortda qoldi. Yuqori natija qisman chiptalarning nisbatan arzonligi bilan izohlanadi: “Bavariya”ning uy uchrashuviga 15 yevroga borishingiz mumkin, ro'yxatdan o'tgan klub a'zolari uchun esa qo'shimcha 2,5 yevro chegirma bo'ladi. Ammo bu narxlarda ham "Bavariya" o‘yin kungi daromadlari bo‘yicha kuchli o‘nta jamoa qatoriga kiradi – 2021/22-yilgi mavsum o‘yinlari klub kassasiga 68 million yevro qo‘shdi. Bu 132 million yevro bilan reyting peshqadami "PSJ"dan ancha kam. "Bavariya" dunyodagi eng yirik rasmiy muxlislar bazasiga ega, 300 000 muxlis rasmiy a'zolikka ega. Klub rahbariyatiga oid qarorlar qabul qilishda hamma o‘z fikrini bildiradi. Nemis futbolida 50+1 egalik qoidasi 90-yillarning oxiridan boshlab amal qiladi. Bu chet ellik investorlarning o'z mablag'larini egallashiga yo'l qo'ymaslik uchun. Boshqa narsalar qatorida, Bundesliga 50+1 qoidasini nisbatan past chiptalar narxini saqlab qolishning asosiy omili deb hisoblaydi.
"Bavariya" nafaqat daromad rekordini yangiladi, balki yana qarzdorlik masalasida ham umuman muammoga ega emas. Misol uchun, "Manchester Yunayted"ning yozda qarzi milliard yevroga yetdi.
"Bavariya" aksiyadorlari Germaniyaning eng yirik xoldinglaridir. Ularning barchasi 2022/23-yilgi mavsumda “Bavariya”ning umumiy hamkorlikdagi 240 million yevrolik daromadining 80 foizdan ortig‘ini olib kelgan. Myunxen klubining Audi bilan shartnomasi har yili 50 million yevro daromad keltiradi. "Bavariya" o'z stadioniga nom bergani uchun boshqa aksiyador Allianzdan yiliga 13 million yevro oladi. Bu yil ayollar jamoasi homiyligini ham o'z ichiga olgan shartnoma 2033-yilgacha uzaytirildi. Bu ham juda uzoq muddatli hamkorlik. Kelgusi yilda Myunxen jamoasi Adidas bilan 50 yil davomida uzluksiz hamkorlik qilishni boshlaydi. Aytgancha, nemis sport brendi, shuningdek, "Bavariya" libosining ko'kragidagi birinchi reklama logotipi (titul hamkorlik 1974-yildan 1978-yilgacha davom etgan). Ayni damda Adidas 2030-yilgacha tuzilgan shartnomaga ko'ra "Bavariya"ga yiliga 60 million yevro to'lamoqda. Yevropaning eng yirik uyali aloqa operatori va internet provayderi T-Mobile 20 yil davomida “Bavariya”ning titul homiysi bo‘lib kelgan. Kompaniyaning aktivlari 300 milliard yevroga baholanmoqda. Bir yil oldin shartnoma uchinchi marta uzaytirilgandi. Ushbu shartnoma o'yin formalaridagi eng qimmat logotiplar reytingida sakkizinchi o'rinda turadi.
Shu yozgacha "Bavariya" Qatar Airways milliy aviakompaniyasidan o'yin formasi yengidagi logotip uchun yiliga 20 million yevro olayotgan edi, biroq muxlislar bosimi ostida shartnoma yangi muddatga uzaytirilmadi. Myunxendagi ishbilarmon hamkorlik Qatarda inson huquqlarining poymol etilishiga shubhalar tufayli muxlislarning doimiy tanqidiga uchradi. Avgust oyida "Bavariya" homiylik paketiga Visit Ruanda turizm loyihasi qo'shildi. Shartnoma stadionda yiliga 5 million yevro evaziga reklama joylashtirishni o'z ichiga oladi.
"Bavariya" futbolkalar sotish bo'yicha dunyoda etakchi bo'lib, yevrokuboklar va translyatsiyalardan barqaror pul ishlab topmoqda. "Bavariya"ning yevrokuboklardan oladigan daromadi futbolkalar sotishdan topadigan puldan kam emas. 2022/23-yilgi Chempionlar ligasining chorak finaliga chiqqani uchun myunxenliklar 52,6 million yevro bonus, koeffitsient to'lovlari uchun yana 35,3 million yevro oldi. Shuningdek, translyatsiya huquqidan tushgan daromad ham bor, ular mahalliy federatsiya orqali mamlakatdan Chempionlar ligasining barcha ishtirokchilari o'rtasida taqsimlanadi. 2021/22-yilgi mavsumda "Bavariya"ning televideniyedan tushgan daromadi 207 million yevroni tashkil qilgan.
"Forbes" hozirda "Bavariya"ni 4,45 milliard yevroga baholaydi, bu jahon futbolida oltinchi o'rinda turadi. Bu natija bilan klub "Real Madrid", "Manchester Yunayted", "Barselona", "Liverpul" va "Man Siti"dan keyin, "PSJ", "Arsenal", "Chelsi" va "Yuventus"dan yuqorida turadi.
