Dunyoda qurol savdosi oshib bormoqda

SIPRI hisobotida qayd etilishicha, 2023 yilda dunyoning eng yirik 100 ta qurol ishlab chiqaruvchisi 632 milliard dollar ishlab topdi.

 

Sohadagi eng yirik 100 ta qurol va xizmat ko‘rsatish kompaniyalari daromadi 2023 yilda 632 milliard dollarga yetdi. Bu o‘tgan yilga nisbatan real ko‘rsatkichlarda 4,2 foizga ko‘pdir. Bunday maʼlumotlar Stokholm xalqaro tinchlik muammolari tadqiqoti institutining (SIPRI) 2 dekabr kuni o‘z veb-saytida eʼlon qilingan yangi hisobotida keltirilgan.

 

SIPRI maʼlumotlariga ko‘ra, daromadlarning o‘sishi butun dunyoda kuzatilgan va bu ayniqsa Rossiya va Yaqin Sharq kompaniyalari orasida keskin bo‘lgan. Umuman olganda, hisobotda taʼkidlanishicha, kichik qurol ishlab chiqaruvchilar G‘azo sektori va Ukrainadagi urushlar, Sharqiy Osiyodagi keskinlikning kuchayishi va boshqa mintaqalar hamda mamlakatlardagi harbiylarni qayta jihozlash dasturlari bilan bog‘liq yangi talablarga samaraliroq javob berishdi.

 

SIPRI tahlilchilarining taʼkidlashicha, sohadagi 100 ta yirik global kompaniyalarda qurol sotishdan tushgan umumiy daromad 2022 yilda pasayganidan so‘ng o‘tgan yili keskin oshgan. Ularning deyarli to‘rtdan uch qismi o‘sha paytdagidan ko‘proq daromad olgan.

 

"2023 yilda qurol-yarog‘dan tushadigan daromadlar sezilarli darajada o‘sdi, bu 2024 yilda ham davom etishi mumkin. 100 ta eng yirik qurol ishlab chiqaruvchilarning daromadlari hali ham to‘liq talab ko‘lamini aks ettirmaydi va ko‘pchilik xodimlarni ishga qabul qilishni boshladi. Bu ularning kelajakdagi sotuvlar uchun optimizmini ko‘rsatadi", — deydi SIPRI dasturining harbiy xarajatlar va qurol ishlab chiqarish bo‘yicha tadqiqotchisi Lorenso Skarassato.

 

Maʼlumotlar yo‘qligi sababli Rossiyaning ikkita kompaniyasi top-100 talikka kirdi. Ammo ularning umumiy daromadi 40 foizga o‘sib, taxminan 25,5 milliard dollarni tashkil etdi. Bu deyarli butunlay ishlab chiqarish obyektlariga to‘g‘ridan to‘g‘ri egalik qilmaydigan, lekin ko‘plab turli xil qurol ishlab chiqaruvchilarni nazorat qiluvchi "Rostex" davlat korporatsiyasi daromadining 49 foizga o‘sishi tufayli sodir bo‘ldi.