Germaniya razvedkasi Barak Obamaning telefon suhbatlarini yillar davomida tinglab kelgan - OAV
Razvedka AQSH prezidenti suhbatlarini shifrlashdagi zaiflik orqali tinglagan.
Germaniyaning Federal razvedka xizmati (BND) yillar davomida AQSHning o‘sha paytdagi prezidenti Barak Obamani (2009-2017) tinglab kelgan. Bu haqda Germaniyaning Dei Zeit gazetasi xabar qildi.
Nashr olib borgan tekshiruvlarga ko‘ra, Germaniya tashqi razvedkasi AQSH siyosatchisining suhbatlarini u hukumat samolyoti Air Force One bortida telefon orqali gaplashgan paytdagi suhbatlarda kuzatuv ostiga olingan. Samolyot bortida aloqani shifrlash yetarlicha himoyalanmagani sababli BND muzokaralarga tinglashga muvaffaq bo‘lgan.
BND AQSH prezidentining suhbatlarini tutib qolishga muvaffaq bo‘lgan, chunki insayderlar maʼlumotiga ko‘ra, samolyotdagi aloqa tizimining shifrlanishi xatolarga moyil bo‘lgan. AQSH hukumat samolyoti texniklari Obamaning telefon suhbatlari uchun o‘nlab chastotalardan foydalangan, chastotalarni Germaniya razvedkasi bilgan bu esa ularni muntazam kuzatish imkonini bergan.
Ommaviy axborot vositalari “birinchi raqamli bort”dagi aloqa kanallari aynan qachondan boshlab zaiflashgani nomaʼlumligini qayd etdi. Bu holat Obamadan oldingi prezident kichik Jorj Bush davrida yuzaga kelgan bo‘lishi mumkin. 2014-yilda esa telefon suhbatlarini tinglash to‘xtatilgan. Germaniya razvedkasi AQSH davlat kotibi Hillari Klintonning telefon suhbatlarini ham eshitishi mumkinligi maʼlum bo‘lgach, Germaniya kansleri idorasi bunday amaliyotlarni to‘xtatish bo‘yicha ko‘rsatma bergan.
“Obama prezidentligi davrida Germaniya AQSH tomonidan kuzatishga ruxsat berilgan davlatlar ro‘yxatiga kirmagan”, — deb yozadi Die Zeit.
Boshqacha aytganda, o‘sha paytda Germaniya kansleri lavozimini egallagan Angela Merkel, ehtimol, razvedka idorasining harakatlaridan bexabar bo‘lgan. Shu sababli Obama suhbatlarining stenogrammalari yagona nusxalarda chop etilgan, ularga faqat razvedka xizmatining saylangan rahbarlari kirish huquqiga ega bo‘lgan. Suhbat matni o‘qilganidan keyin bunday hujjatlar yo‘q qilingan.
Shu bilan birga, tinglash jarayonida olingan maʼlumotlar AQSH pozitsiyasiga doir tahliliy materiallarga kiritilib, kansler idorasiga yuborilgan. Voqeaning nozik tomoni shundaki, Merkelning o‘zi o‘sha davrda AQSH razvedkasini uning mobil telefoni tinglashi bilan bog‘liq mojaro tufayli tanqid qilgan. OAV kamida 2012-yildan 2014-yilgacha AQSH Milliy xavfsizlik agentligi Germaniya, Shvetsiya, Norvegiya va Fransiyadagi yetakchi siyosatchilar va yuqori martabali amaldorlar, jumladan, Germaniya kansleri ortidan josuslik qilgani haqida yozgan. Baʼzi maʼlumotlarga ko‘ra, bu suhbatlarni tinglashda Daniya maxsus xizmatlari yordam bergan.
Janjal fonida Merkel “do‘stlarni kuzatishni qabul qilib bo‘lmaydi”, degan mashhur bayonot bilan chiqqan. U, shuningdek, davlatlar “kuzatuv vasvasasi ostida qulab tushishi mumkinligi”ni taʼkidlab, sodir bo‘lgan voqealar bilan GDR davrida “Shtazi” maxfiy politsiyasi olib borgan kuzatuvlar o‘rtasida o‘xshashliklar mavjudligini qayd etgan, deya eslatadi Die Zeit.
