Eron BMT Xavfsizlik kengashidan AQSHning bir tomonlama choralarini qoralashni so‘radi
Tehron Vashingtonning iqtisodiy va harbiy bosimini xalqaro huquqqa zid deb baholab, bu choralar xalqaro miqyosda xavfli pretsedent yaratishi mumkinligidan ogohlantirgan.
Eronning BMTdagi doimiy vakili o‘rinbosari G‘ulom Husayn Darziy Xavfsizlik kengashining oziq-ovqat xavfsizligi va qurolli mojarolarning gumanitar oqibatlariga bag‘ishlangan yig‘ilishida AQSHning Eronga qarshi bir tomonlama majburlov choralarini qoralashga chaqirgan. Bu haqda Tasnim news xabar berdi.
Darziy 2018-yilda qabul qilingan Xavfsizlik kengashining 2417-rezolyutsiyasi tinch aholini ochlikka duchor qilishni urush usuli sifatida qo‘llash hamda gumanitar yordam yetib borishiga to‘sqinlik qilishni qoralashini qayd etgan. U G‘azodagi vaziyatni ham tilga olib, tinch aholi va fuqarolik infratuzilmasiga hujumlar hamda ochlikdan qurol sifatida foydalanish holatlari xalqaro gumanitar huquqning jiddiy buzilishi ekanini bildirgan.
Eron vakili AQSHning siyosiy qo‘llovi sabab Xavfsizlik kengashi bunday holatlarga nisbatan o‘z vazifalarini to‘liq bajara olmaganini aytgan.
Darziy Hormuz bo‘g‘ozidagi beqarorlik va dengiz qatnovidagi muammolarga to‘xtalib, buning asosiy sababini AQSH va Isroilning Eronga qarshi harbiy harakatlarida ko‘rgan. Uning ta’kidlashicha, 2026-yil 28-fevralda boshlangan harbiy amaliyotlar mintaqaviy va xalqaro tinchlik hamda xavfsizlikka jiddiy oqibatlar keltirib chiqargan.
“Xavf ostida turgan narsa – xalqaro huquqning yaxlitligidir. Agar bunday noqonuniy harakatlarga qarshi chiqilmasa, ular xavfli pretsedent yaratishi mumkin”, – degan Darziy Xavfsizlik kengashidagi nutqida.
U AQSH tomonidan Eron kemalariga nisbatan amalga oshirilgan harakatlarni ham xalqaro huquqning buzilishi sifatida baholagan. Darziyning aytishicha, AQSH Markaziy qo‘mondonligi 12-avgust kuni 59 ta savdo kemasining yo‘nalishi o‘zgartirilgani, uchta kema faoliyati to‘xtatilgani va ikki kemaga kirilganini ma’lum qilgan.
Eron vakili AQSH tomonidan e’lon qilingan yangi iqtisodiy choralar oziq-ovqat, energiya, savdo va asosiy tovarlardan foydalanish imkoniyatlarini siyosiy bosim vositasiga aylantirayotganini bildirgan. Uning ta’kidlashicha, bunday harakatlarni xavfsizlik yoki dengiz qatnovi erkinligini ta’minlash zarurati bilan oqlab bo‘lmaydi.
Darziy barcha davlatlarni AQSHning boshqa mamlakatlarni o‘z siyosatiga bo‘ysundirishga qaratilgan ekstraterritorial bir tomonlama majburlov choralarini rad etishga chaqirgan.
Darziy, shuningdek, Eronning Hormuz bo‘g‘ozidagi huquqlariga to‘xtalgan. Uning aytishicha, bo‘g‘oz sohilbo‘yi davlati sifatida Eron o‘z hududi va suverenitetiga qarshi tajovuzlarga javoban xalqaro huquq doirasida zarur choralarni ko‘rish huquqiga ega.
“Tinchlik, mintaqaviy barqarorlik va xavfsiz kemachilikni tiklashning yagona barqaror yo‘li tajovuzni to‘xtatish, Eronning suvereniteti va hududiy yaxlitligini to‘liq hurmat qilish, noqonuniy dengiz qamallari va bir tomonlama majburlov choralarini bekor qilish hamda kelgusida bunday tajovuzlar takrorlanmasligi uchun ishonchli kafolatlar berishdir”, – degan Eron diplomati.
