Дунёдаги энг ғаройиб туннеллар
Замонавий туннелларга ўхшаш йўллар инсоният томонидан тош асридаёқ қурилган. Ҳаттоки улар бу соҳада анча ютуқларга ҳам эришган.

Илк сувости туннели қадимий Бобилда Фрот дарёси остидан эрамиздан аввалги 20 асрда ўтказилган. Ўтган давр орасида фақат технологиялар ўзгарди, аммо туннеллар вазифаси ўша-ўша.Бугун сайёрамиздаги энг ғаройиб туннелар рўйхати билан бўлишамиз.
Дунёдаги энг узун туннель: Делавэр акведуки (Нью-Йорк, АҚШ)
Дунёнинг энг узун туннели номини олган бу иншоот одамлар ёки юклар учун мўлжалланмаган. У орқали Рондоут сув омборидан Нью-Йорк шаҳрига ҳар куни 4,9 млн кубометр чучук сув ўтади. Тоннель узунлиги 137 км, диаметри 4,1 метр бўлиб, у 300 метр чуқурликда жойлашган.
Универсал туннель (Куала-Лумпур, Малайзия)
Туннеллардан сув ҳайдаш учун фойдаланилишини билиб олдик. Куала-Лумпурда ҳам автомобиллар, ҳам сув учун хизмат қилувчи туннель мавжуд. Гап шундаки, одатий кунда у орқали фақат машиналар юради. Ёмғирли кунларда эса унинг қуйи қисмидан (оқим кучайганда эса барча қисмларида) шаҳарда тўпланган сув чиқарилади. 2011 йилда SMART туннель БМТнинг UN-Habitat Scroll of Honour мукофотига лойиқ деб топилган.
Энг узун темирйўл туннели: Готтард туннели (Швейцария)
Gotthard-Basistunnel очилиш маросими 2016 йил 1 июнида бўлиб ўтган. Қурилиш 1993 йилда бошланган. Унинг биринчи порталидан иккинчисигача 57 км масофани босиб ўтиш керак. Шу билан бирга, бу энг чуқурда жойлашган темирйўл туннели ҳамдир. Унинг тепасида 2450 мертгача бўлган тоғлар қад ростлаган. Айнан шу туннель шарофати билан Цюрихдан Милангача 2 соат ва 50 дақиқада етиб олиш мумкин.
Табиий туннель (Виргиния штати, АҚШ)
Буни қарангки, табиатнинг ўзи инсонларга ёрдам бериб табиий туннеллар ҳам яратиб қўйган. Айни пайтда бу ғор қўриқланадиган ҳудуд статусига эга, аммо илгари одамлар ундан кўмир ташишда фойдаланган. Табиий тоннель узунлиги 255 метр, кенглиги 61 метргача ва баландлиги 24 метргача етган. Бир вақтлар у орқали йўловчи поезди ҳам қатнаган.
Энг узун сувости туннели: ЕвротУннель (Франция ва Буюк Британия ўртасида жойлашган)
Бу тоннель сувостидаги қисми узунлиги бўйича амалдаги рекордчи бўлмаса-да, унинг тарихи рўйхатга киритишга арзигулик.
Айнан шу туннель Европани Буюк Британия билан боғлаш ҳақидаги қарийб 2 асрлик орзу натижаси сифатида 1994 йилда очилган. Тоннель 6 йил давомида қарийб 9 млрд фунт стерлинг эвазига қурилган. Лойиҳа узоқ давр мобайнида тарихдаги энг қиммат лойиҳа бўлиб қолган.
Икки қитъани бирлаштирган туннель: Мармара (Истанбул, Туркия)
Евротуннелнинг рақиби Босфор остидан ўтиб Истанбулнинг Осиё ва Европа қисмларини бирлаштирувчи Мармара туннелидир. У иккита бир тарафлама йўлдан иборат бўлиб, уларнинг узунлиги 1,4 км. Йўл Босфор остидан 60 метр чуқурликдан ўтган. Ҳудуд сейсмик хавфли бўлгани билан тоннель 7 балгача бўлган зилзилага чидамли.
Энг чуқур: Эйксунд туннели (Норвегия)
Аслида бу туннелнинг узунлиги 7,8 км, у давлатларни эмас, балки Норвегия ғарбида жойлашган Мере-ог-Румсдал губернияси оролларини қитъа билан боғлайди. Унинг ўзига хослиги шундаки, туннель денгиз сатҳидан 287 метр чуқурликдан ўтади. Унинг очилиш маросими 2008 йил февралида бўлиб ўтган.
Энг узун автомобиль туннели: Лердаль туннели (Норвегия)
Яна бир рекордчи туннель Норвегияда жойлашган. Унинг узунлиги 24,51 км. Ҳозирги кунда у энг узун автомобиль туннели саналади. Туннель Эурланн ва Лердал шаҳарларини боғлайди, шунингдек Осло ва Биргенни боғловчи автомагистралнинг бир қисми саналади. Унинг яна бир ўзига хослиги шундаки, тоннель оқ чироқлардан ташқари куннинг қисмига қараб мовий ёки сариқ чироқлар ёрдамида ёритилади. Бу ҳайдовчиларнинг чарчоғини чиқариш мақсадида уларга қуёш чиқаётганини имитация қилиш учун амалга оширилади.








