АҚШда бюджет инқирози кузатилмоқда

 

АҚШ Конгреси Вакиллар палатаси "икки босқичли" вақтинчалик молиялаштириш бўйича овоз беришга тайёрланмоқда. Муҳокама мавзуси Украина ва Исроилга ёрдам учун маблағ ажратиш.

 

Бюджет битими Конгрессда тасдиқланиши ва жума кунигача президент томонидан имзоланиши керак. Акс ҳолда бутун ҳукумат яна пауза қилади. Кузатувчилар белгиланган муддат ичида, яъни 17-ноябргача консенсусга эришиш имкониятларини минимал деб баҳолайдилар ва ҳатто янги спикернинг икки босқичли вақтинчалик молиялаштириш бўйича ташаббуси нафақат битта ёпилишнинг олдини олишга ёрдам беради, балки иккита янгисини келтириб чиқариши ҳақида огоҳлантиради.

 

Сентябрь ойи охирида АҚШ Конгресси навбатдаги ёпилиш таҳдиди остида қолди. Охирги лаҳзада ҳукуматнинг 17-ноябргача ишлашини таъминлайдиган вақтинчалик бюджетнинг муросали версияси маъқулланди. Кўп ўтмай демократлар билан муросага келишни номақбул деб топиб, консерватив республикачилар спикер Кевин Маккартини лавозимидан четлатишга муваффақ бўлишди. Янгисини танлаш жараёни чўзилиб кетди ва у билан бирга Конгресс иши, жумладан, бюджет масаласини ҳал қилиш, шунингдек, Украинага ёрдам бериш тўхтаб қолди. Октябрь ойининг бошида Яқин Шарқда Исроил ва Ғазо ўртасида можаро келиб чиқди - АҚШ маъмурияти ҳам Конгрессдан Тел-Авивга ёрдам бериш учун пул сўради, бу эса конгрессменларнинг ўзаро келишувга уринишлари билан вазиятни янада ёмонлаштирди. Янги спикер Майк Жонсон ўзининг инаугурацион нутқида нафақат бюджет инқирозини ҳал қилишга, балки Исроилга ёрдам беришга ҳам ваъда берди. Вазифасининг биринчи кунида у иккинчи ваъдасини бажарди. Вакиллар палатаси Оқ уй томонидан Украина ва бошқа мақсадлар учун сўраган маблағларсиз Исроилга ёрдам ажратишга овоз берди. Худди шундай ташаббус Сенатда бир қатор республикачи консерваторлар томонидан илгари сурилган эди, бироқ АҚШ Сенатини назорат қилувчи Демократик партия бу уринишни рад этди. Байден Украинасиз фақат Исроилга ёрдам ажратиш тўғрисидаги қонун лойиҳаси Конгресс томонидан маъқулланса, имзо чекмаслигини айтган.

 

Янги маърузачи Майк Жонсон ёпилишнинг ҳафта охирида ҳукуматни икки босқичда молиялаштириш орқали ёпилишнинг олдини оладиган қонун лойиҳасини тақдим этди. Ҳужжатга кўра, транспорт, энергетика ва ҳарбий қурилишга оид дастурларнинг бир қисми 19-январга қадар молиялаштирилади. Бошқа давлат секторлари учун маблағлар 2 февралгача тасдиқланади. Бироқ таклиф қилинган қонун лойиҳасининг ҳеч бир қисми Исроил ёки Украина учун пулни ўз ичига олмайди.

 

Оқ уй дастлаб Жонсоннинг ташаббусини «бемаъни» деб атади ва «тартибсизлик» яратишга мойил эканини айтди. Вакиллар палатасидаги республикачиларнинг энг консерватив гуруҳи Жонсон режасида бюджетни қисқартириш назарда тутилмаганидан норози.

 

Жонсон лойиҳасида Исроил ва Украина учун маблағ йўқлигидан хавотирда эмас.

 

Қарама-қаршиликларни ҳал қилиш учун тўрт кун ажратилган шароитда ҳукуматни қисқа муддатли молиялаштиришни таъминлайдиган бюджет қонунларининг ягона пакетини қабул қилиш механизмидан фойдаланиб, ёпилишнинг олдини олишга ҳаракат қилиши мумкин.