Глобал исиш хавфли уйқу бузилишига сабаб бўлади

 

Иқлим ўзгаришлари фақат табиатга эмас, инсон саломатлигига ҳам тобора кучлироқ таъсир ўтказмоқда. Сўнгги халқаро тадқиқотлар шуни кўрсатмоқдаки, глобал исиш хавфли уйқу бузилиши – обструктив уйқу апнеси хавфини 45 фоизга оширади.

 

Nature Communications журналида чоп этилган илмий мақолада 41 мамлакатдан 116 минг нафар инсон иштирокидаги йирик тадқиқот натижалари эълон қилинди. Уларнинг уйқу сифати ётоқ остига жойлаштирилган махсус тиббий сенсорлар орқали кузатилган ва 62 миллиондан ортиқ кеча ҳақидаги маълумотлар таҳлил қилинди.

 

Олинган натижалар иқлим ва соғлиқ орасидаги муҳим боғлиқликни очиб берди. Ҳаво ҳарорати 27°С дан юқорилаганда, одамда эртаси кечаси уйқу апнеси ривожланиш хавфи салқин тунларга нисбатан 45 фоизга ошади. Бу ҳолат айниқса Европа мамлакатлари ва ортиқча вазнга эга шахслар орасида аниқ сезилган.

 

Обструктив уйқу апнеси – бу уйқу пайтида нафас олиш қисқа муддатга тўхтаб қоладиган, соғлиққа жиддий зарар етказувчи ҳолатдир. Бундай паузалар юрак-қон томир касалликлари, қандли диабет ва ҳатто йўл-транспорт ҳодисалари хавфини оширади.

 

Олимларнинг ҳисоб-китобига кўра, дунёда 1 миллиардга яқин одам бу муаммога дуч келган, аммо кўпчилиги бундан бехабар. Энг хавфлиси – бу ҳолат эрта ўлим хавфини ҳам кескин оширади.

 

Тадқиқотчилар глобал ҳарорат саноатгача бўлган даражадан 1.8°С ёки ундан юқорига кўтарилса, 2100 йилга бориб бу касаллик 1,2–3 баравар ортиши мумкин, деб огоҳлантирмоқда.