Ўзбекистонда 2026 йилда синов тариқасида сунъий йўлдош интернети ишга туширилади

Абдулла Арипов Қозоғистоннинг Чимкент шаҳрида ўтказилган Digital Qazaqstan-2026 халқаро форумида нутқ сўзлаб, Ўзбекистонда рақамли трансформация жараёнлари ҳамда IT соҳасидаги сўнгги ютуқлар ҳақида маълумот берди.

 

Бош вазирнинг таъкидлашича, сўнгги тўққиз йил давомида мамлакатда рақамли инфратузилмани ривожлантириш бўйича муҳим натижаларга эришилди. Хусусан, кенг полосали интернет қамрови 41 фоиздан 99,5 фоизгача ошди, тармоқ ўтказувчанлик қобилияти эса қарийб 40 баробарга кўпайган.

 

Эндиликда асосий эътибор бориш қийин бўлган чекка ҳудудларни замонавий алоқа хизматлари билан таъминлашга қаратилмоқда. Шу мақсадда 2026 йилда мамлакатда сунъий йўлдош интернети технологияларини синов тариқасида ишга тушириш режалаштирилган.

 

Бундан ташқари, мазкур йўналишда фаолият юритувчи операторлар учун солиқ имтиёзлари пакетини жорий этиш кўзда тутилган.

 

Форум давомида давлат бошқаруви тизимини оптималлаштириш ва маълумотларни марказлаштириш орқали бюджет харажатларини сезиларли даражада қисқартиришга эришилгани ҳам қайд этилди. Электрон ҳукумат тизимларининг ягона дата-марказга бирлаштирилиши натижасида давлат харажатлари қарийб 30 фоизга камайган. Шу асосда мамлакатда йирик ҳисоблаш кластери ишга тушириш арафасида бўлиб, у миллий сунъий интеллект инфратузилмасини шакллантиришга хизмат қилади.

 

Шунингдек, реал сектор иқтисодиётига “ақлли” технологияларни жорий этиш ишлари ҳам жадаллик билан давом этмоқда. Хусусан, Олмалиқ кон-металлургия комбинатининг 3-мис бойитиш фабрикасида 60 дан ортиқ тизим ҳамда 20 мингга яқин датчикни ўз ичига олган рақамли мониторинг тизими жорий этилган. Мазкур ечим ишлаб чиқариш жараёнларини реал вақт режимида таҳлил қилиш имконини бермоқда.

 

Бундан ташқари, мамлакатда сунъий интеллект соҳасини ривожлантириш мақсадида махсус альянс ташкил этилиб, 19 та илмий-ўқув лабораториясини очиш режалаштирилган.

 

Технологик тадбиркорлик йўналишида ҳам ижобий ўсиш кузатилмоқда. Ҳозирги кунда Ўзбекистонда 800 га яқин стартап фаолият юритмоқда, уларнинг 60 таси халқаро бозорларга чиқишга муваффақ бўлган. Венчур фондлар капитали 350 миллион долларга яқинлашган бўлса, стартап экотизимининг умумий қиймати 4 миллиард долларга етган.

 

Шунингдек, Жаҳон банки баҳосига кўра, давлат бошқарувининг рақамли етуклиги бўйича Ўзбекистон дунё мамлакатлари орасида 9-ўринни эгаллаган.