Фарғонада кучли зилзила бўладими?

Сўнгги кунларда ижтимоий тармоқларда Фарғона водийсида яқин вақт ичида кучли зилзила содир бўлиши ҳақида тарқалаётган хабарлар юзасидан Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси расмий муносабат билдирди.

 

Сейсмология институти лаборатория мудири Улфат Нурматовнинг таъкидлашича, Ўзбекистон сейсмик фаол ҳудуд ҳисобланади ва мамлакатдаги йирик ер ёриқлари ҳамда уларнинг зилзила келтириб чиқариш салоҳияти илмий жиҳатдан чуқур ўрганилган.

 

Унинг сўзларига кўра, республика ва қўшни давлатлар ҳудудида кузатилиши мумкин бўлган максимал зилзила кучи бўйича махсус хариталар ишлаб чиқилган. Барча янги бино ва иншоотлар айнан ушбу сейсмик хариталар асосида лойиҳалаштирилади ва қурилади.

 

Мутахассис Фарғона водийсида охирги йирик зилзила 2011 йилда Қон ҳудудида содир бўлиб, унинг магнитудаси 6,4 ни ташкил этганини эслатди. Шундан буён асосан 5–5,5 магнитудали зилзилалар қайд этилган бўлиб, улар нисбатан тез-тез учраса-да, кучи пастроқ.

 

Қайд этилишича, сейсмик салоҳияти юқори бўлган йирик ер ёриқлари асосан Тожикистоннинг Помир ҳудудлари орқали ўтади. У ерда магнитудаси 7 гача бўлган зилзилалар юз бериши мумкин, бироқ уларнинг Ўзбекистон ҳудудидаги сейсмик таъсири 9 баллдан ошмайди.

 

Шунингдек, Афғонистон ҳудудида тез-тез содир бўладиган чуқур ўчоқли зилзилалар Марказий Осиё давлатларида сезилиши мумкинлиги, аммо улар катта чуқурликда юз бергани сабабли кучи сезиларли даражада сусайиши таъкидланди.

 

Мутахассиснинг маълум қилишича, Фарғона водийсининг 90 фоиздан ортиқ ҳудуди 8 балли ҳудуд ҳисобланади. Айрим кичик ҳудудларда, жумладан Андижон шаҳрининг шарқий қисмида, максимал шароит юзага келгандагина 9 баллик силкиниш эҳтимоли мавжуд.

 

Билдирилишича, амалдаги сейсмик хариталар 50 йиллик давр учун тузилган бўлиб, уларга кўра ҳудудда 8 баллдан кучли зилзила кузатилиш эҳтимоли атиги 5 фоизни, бундай ҳолат юз бермаслик эҳтимоли эса 95 фоизни ташкил этади.

 

Мутахассис ваҳимага тушиш учун ҳеч қандай асос йўқлигини таъкидлади.