Трамп хавфсизлик бўйича ўз режасини эълон қилди
33 бетлик ҳужжатда “Америка ҳамма нарсадан устун” тамойили асосий йўналиш сифатида қайд этилди.
Президентлар одатда ваколат муддатида бир марта эълон қиладиган Миллий хавфсизлик стратегияси – бу АҚШнинг глобал устувор йўналишлари ҳақидаги расмий баёнотдир. 33 бетдан иборат ушбу ҳужжат Трамп маъмурияти томонидан унинг ташқи сиёсий дунёқарашини камдан кам учрайдиган расмий изоҳидир.
"Оқ уй" маъмурияти келгуси тўрт йил учун эълон қилинган АҚШ миллий хавфсизлик стратегияси ташқи сиёсатда "Америка ҳамма нарсадан устун" принципини мустаҳкамлайди, мақсад эса Америка таъсири ва устунлигини тиклашдан иборат.
Янги Миллий хавфсизлик стратегиясига кўра, президент Доналд Трамп миграция, наркотрафик ва минтақада душман кучлар таъсирининг ортишига қарши курашиш учун АҚШнинг Ғарбий ярим шардаги ҳарбий мавжудлигини сезиларли даражада сақлаб қолишни режалаштирмоқда.
Стратегия глобализмга асосланган олдинги ёндашувларни самарасиз ва америкалик ўрта табақа учун зарарли, деб танқид қилади ва курсни "зарур ва анча кундан бери кутилаётган тузатиш"ни амалга оширишга чақирди.
Асосий миллий манфаатларни ҳимоя қилиш учун у чегара назоратини кучайтириш, иқтисодий реиндустриализация ва дунёдаги энг кучли армия туфайли куч орқали тинчликни сақлашни талаб қилади.
Иттифоқчилар билан муносабатлар "юкни бўлишиш ва қайта тақсимлаш" концепцияси асосида қайта қурилади, айниқса НАТО аъзоларидан ўз мудофааларига ЯИМнинг ҳатто 5%игача сарфлашни талаб қилади.
Стратегия шунингдек Европани сивилизацион ўз-ўзини англашни тиклашга ва ўз хавфсизлиги учун бирламчи масъулиятни зиммасига олишга ундайди.
Минтақавий даражада стратегия Ғарбий яримшарда хорижий таъсирга қарши курашиш учун Монро доктринасига "Трамп тузатиши"ни киритади, Осиёда эса иқтисодий рақобатда ғалабага эришишга, бир вақтнинг ўзида ҳарбий можаро юзага келишининг олдини олишга қодир бўлган жиҳатларга эътибор қаратади.
Сиёсатшунос Мухтор Назиров
