Turkiya Rossiya donini ehtiyojmand davlatlarga un qilib yetkazib bermoqchi
Rossiya doni uchinchi davlatlarga jo‘natilishidan oldin un, makaron va bulg‘or qilib qayta ishlanadi. Buning uchun Turkiyada bo‘sh sanoat quvvatlari yetarlicha.
Bu haqda Turkiya Qishloq xo‘jaligi vaziri Vaxit Kirishji maʼlum qildi.
«Masalan, bizda don mahsulotlaridan un, makaron va bulg‘or ishlab chiqarish uchun imkoniyat mavjud. Turkiya bo‘sh turgan sanoat quvvatlaridan foydalanish niyatida. Rossiyadan olib kelingan bepul bug‘doy zavodlarimizda qayta ishlagandan so‘ng, ehtiyojmand davlatlarga jo‘natiladi. Maqsadimiz ularga bug‘doyni bulg‘or, un sifatida tekinga yetkazib berish», — dedi vazir.
O‘z navbatida, Turkiya tashqi ishlar vaziri Mevlut Chavusho‘g‘li tomonlarda noroziliklar bo‘lmasa, mavjud don kelishuvini uzaytirish uchun hech qanday alohida hujjat imzolashga zarurat yo‘qligini taʼkidladi.
«Istanbul memorandumining amal qilish muddati – to‘rt oy. Agar tomonlarning eʼtirozlari bo‘lmasa, amal qilish muddati uzaytiriladi. Yangi shartnoma tuzishga hojat yo‘q. Rossiya o‘g‘itlarini eksport qilish masalasi erishilgan kelishuvning bir qismidir. Rossiya tomoni bu boradagi ayrim talablari bajarilmaganidan xavotirda. Hozirda ushbu xavotirlarni bartaraf etish bo‘yicha muzokaralar olib borilmoqda», — deydi Chavusho‘g‘li.
Vazirning so‘zlariga ko‘ra, hozir shartnomaning Rossiyaga aloqador qismi bo‘yicha faol muzokaralar jarayoni boshlangan. Xususan, BMT Bosh kotibi Rossiya don va o‘g‘itlarini eksport qilish yo‘lidagi qolgan to‘siqlarni bartaraf etish bo‘yicha muzokaralar olib bormoqda.
Eslatib o‘tamiz, 4 noyabr kuni Rossiya prezidenti Vladimir Putin va Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdog‘an Rossiya don mahsulotlarini kambag‘al davlatlarga bepul yetkazib berish to‘g‘risida kelishuvga erishgandi.
Don mahsulotlari bo‘yicha dastlabki kelishuv esa 22 iyul kuni Istanbulda Rossiya, Ukraina, Turkiya va BMT vakillari ishtirokida erishilgan edi. Unga ko‘ra Ukraina va Rossiya omoborlarida saqlanayotgan va harbiy harakatlar tufayli Qora dengiz orqali olib chiqishning imkoni bo‘lmagan don mahsulotlarini birinchi navbatda Afrikaning ehtiyojmand davlatlariga yetkazib berish haqida kelishib olingan edi. Ushbu shartnoma don mahsulotlarini Qora dengizning uchta portdan, jumladan Odessadan olib chiqishni nazarda tutadi.
Yaxshi niyatda amalga oshirilgan ushbu bitimdan Ukraina maxsus xizmatlari o‘zlarining g‘arazli maqsadlarida foydalanishdan toymadi. Xususan Qrim ko‘prigida terakt uyushtirishda foydalanilgan portlovchi moslama Odessa portidan don solingan kemalarda olib chiqilgani va Bolgariya hamda Armaniston orqali Rossiyaga olib kirilgani aniqlangan.
Shuningdek, 29 oktyabr kuni Kiyev rejimi Sevastopolda rus kemalariga terakt uyushtirganidan so‘ng, Rossiya don bitimidagi ishtirokini to‘xtatdi, biroq Turkiya bilan muzokaralar olib borgach va Ukrainadan yozma kafolatlar olgach, kelishuvga qaytdi.
Undan tashqari, Putin agar Kiyev o‘z majburiyatlarini qayta buzsa, Rossiya shartnomadan chiqishini taʼkidladi. Ammo bu holatda ham u Afrikaning eng qashshoq mamlakatlariga Ukrainadan jo‘natilgan donning butun hajmini yetkazib berishga tayyorligini alohida taʼkidlab o‘tdi.
