Elektron sigaretalar tamakiga qarshi kurash bo‘yicha harakatlarni chippakka chiqaradimi?
Maʼlumotlarga ko‘ra, elektron sigaretalardan foydalanadigan bolalar va o‘smirlar keyinchalik odatdagi sigaretalarni ikki baravar ko‘proq isteʼmol qilishni boshlaydilar.
Bugun elektron sigaretalardan foydalanish kattalar orasida unchalik ko‘p tarqalmagan. Ammo ulardan foydalanilayotgan 50 ta mamlakatda elektron sigaretalardan foydalanishning bolalar va o‘smirlar orasida oshib borayotgani aniqlangan.
AQSHda olib borilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, yuqori sinf o‘quvchilari orasida elektron sigaretalardan foydalanilishi 2011 yildan 2020 yilgacha 1,5 foizdan 19,6 foizgacha oshgan, — deydi Sog‘liqni saqlash vazirligining tamakiga qarshi kurashish bo‘yicha bosh konsultanti Shuhrat Shukurov. — 2014 yildan 2020 yilgacha aromatik elektron sigaretalarni isteʼmol qiladigan foydalanuvchilar ulushi 65,1 foizdan 84,7 foizgacha yetgan.
Elektron sigaretalardan foydalanadigan yoshlarning 70 foizi, “ularga yoqadigan taʼmga ega bo‘lgani uchun” elektron sigaretalardan foydalanishayotganini aytgan.
Rossiya Federatsiyasida esa elektron sigaretalar bozorda paydo bo‘lgandan keyin besh yil o‘tib, yaʼni 2015 yilda odatiy sigaretani chekish darajasi kamayganiga qaramay, nikotinga qaramlik darajasi maktab o‘quvchilari orasida ko‘paygan.
O‘zbekistondagi holat haqida gapirsak, 2019 yilda o‘tkazilgan tadqiqotlarga ko‘ra, 18-29 yoshdagi erkaklari orasida elektron sigaretalarni chekish darajasi 30-69 yoshdagi erkaklar orasidagidan ikki marta ko‘p bo‘lgan.
Toshkent shahar Ichki ishlar bosh boshqarmasi Huquqbuzarliklar profilaktikasi boshqarmasining maʼlumotlariga ko‘ra, elektron sigaretalar voyaga yetmaganlar yonidan barcha topilgan tamaki mahsulotlarining o‘rtacha 8 foizini tashkil etgan.
Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining taʼkidlashicha, elektron sigaretalardan foydalanadigan bolalar va o‘smirlar keyinchalik odatdagi sigaretalarni ikki baravar ko‘proq isteʼmol qilishni boshlaydilar.
Bu shundan dalolat beradiki, yosh avlod nikotinga qaramlik kasalligiga duchor bo‘ladi, bu tamakiga qarshi kurashishga qaratilgan barcha saʼy-harakatlarni chippakka chiqaradi hamda ushbu sohada qo‘lga kiritilgan yutuqlarni ham xavf ostiga qo‘yadi.
Bundan kelib chiqadiki, o‘smirlar orasida tamaki, xususan, elektron sigaretalarning tarqalishini cheklash har qachongidan ham dolzarb bo‘lib qolmoqda.
