Buyrakni yog‘ bosishi saratonga olib keladi — tadqiqot
Olimlar sichqonlar va inson to‘qimalari namunalari ustida tadqiqotlar o‘tkazib, yog‘ hamda shakarga boy mahsulotlar buyrak hujayralariga taʼsir ko‘rsatishini aniqladi.
Kaliforniya universiteti tibbiyot maktabi olimlari buyrakda yog‘ to‘planishi DNKga zarar yetishiga va saratonning keng tarqalgan shakli — gepatotsellyulyar karsinomaning (GSK) rivojlanishiga olib kelishi mumkinligini aniqladi. Tadqiqot natijalari Science Daily jurnalida eʼlon qilindi.
Qayd etilishicha, oxirgi 20 yilda GSKga chalinish holatlari 25-30 foizga oshgan. Saratonning ushbu turi tarqalishiga asosiy sabab buyrakda yog‘ to‘planishidir — hozirda katta yoshli amerikaliklarning 25 foizi bundan aziyat chekadi. Ularning qariyb 20 foizida metabolik disfunksiya (MASH) bilan bog‘liq kasallikning og‘ir shakli mavjud.
Olimlarning so‘zlariga ko‘ra, buyrakdagi yog‘ kasalligining MASH va buyrak saratoniga aylanishi — bu oxiri o‘lim bilan tugaydigan holatdir. Shu bilan birga, ushbu jarayon molekulyar darajada kechadi.
Olimlar o‘z tadqiqotlarini sichqonlar va inson to‘qimalari namunalari ustida o‘tkazgan. Ular yog‘ va shakarga boy mahsulotlar MASH‘ning rivojlanishiga xizmat qilishi, keyinchalik u buyrak hujayralaridagi DNKga taʼsir ko‘rsatishini aniqladi.
Natijada hujayralar erta qariydi, bo‘linish qobiliyatini yo‘qotgan holda metabolik faol bo‘lib qoladi.
Olimlarning maʼlum qilishicha, qarish — bu hujayralar stressiga normal javobdir, u organizmga zarar yetgan to‘qimalarni qayta tiklanishi uchun vaqt beradi va shikastlangan hujayralarga bosimning oldini oladi. Ammo gepatotsit deb ataluvchi buyrak hujayralarida ushbu jarayon buziladi. Baʼzi zararlangan gepatotsitlar esa saraton rivojlanishiga hissa qo‘shishi mumkin.
