Farzandingizning rivojlanishi sog‘lommi?
Bo‘y va vazn me’yorlarini JSST jadvallari orqali baholash mumkin.
Bolaning bo‘yi va vazni – bu jismoniy rivojlanishning asosiy ko‘rsatkichlaridan biri bo‘lib, ota-onalar va shifokorlar uchun farzand salomatligini baholashda muhim vositadir. Bu ko‘rsatkichlar bolaning sog‘lig‘i bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, ularni ayniqsa go‘daklik davrida muntazam o‘lchab borish tavsiya etiladi.
Bo‘y va vaznni o‘lchash usullari:
Yangi tug‘ilganlar va 1 yoshgacha bo‘lgan bolalar
Vaznni o‘lchash: Bolalar tarozilari ishlatiladi. Chaqaloq yotgan holatda, och qoringa va yalang‘och yoki yengil kiyim bilan tortiladi. Uy sharoitida oddiy tarozi yordamida avval onaning o‘zi, so‘ng bola bilan birga tortilib, farq olinadi.
Bo‘yni o‘lchash: Gorizontal rostomerlar yordamida o‘lchanadi. Bola orqasi bilan yotqizilib, bosh va oyoqlari tekis joylashtiriladi. Tojdan to tovongacha o‘lchov olinadi.
1 yoshdan katta bolalar
Bir yoshdan oshgan bolalarda balandlikni o'lchash vertikal ravishda Pol rostomerlari yordamida amalga oshiriladi. Jarayon davomida bola tovonlari, to'piqlari, sonlari va yelkalari yuzaga tegishi uchun devorga yoki rostomerga suyanib turishi kerak. Ko'zni to'g'ri yo'naltirish uchun bosh neytral holatda bo'lishi kerak. Bolaning poyabzalsiz bo'lishi ham muhimdir.
Uyda o‘lchash bo‘yicha tavsiyalar
Uyda bolaning vazni va bo'yini kuzatishni istagan ota-onalar uchun turli xil raqamli tarozilar va rostomerlar mavjud. Bundan tashqari, ularning ba'zilari vazn dinamikasini boshqarishga imkon beradigan oldingi o'lchovlarni yodlash funksiyasi bilan jihozlangan. Uyda o'sishni o'lchash uchun oddiy lenta o'lchovidan foydalanish ham mumkin, ammo protseduraning aniqligi uchun ixtisoslashgan qurilmalarga ustunlik berish yaxshiroqdir.
Tana massasi indeksini hisoblash
Tana massasi indeksi (BMI) yordamida vazn ko'rsatkichlarini yanada tahlil qilish mumkin. Ushbu usul bolaning vazni uning bo'yiga mos keladimi yoki uning yoshiga mos keladimi-yo'qligini baholashga yordam beradi. Indeks formula bo'yicha hisoblanadi:
BMI = Vazn (kg) / Bo‘y² (m²)
Natijani JSST jadvallari orqali baholash mumkin. Qandaydir muammolar bo‘lsa, pediatr bilan maslahatlashish zarur.
Mobil texnologiyalar va ilovalar
Bugungi kunda ota-onalar va pediatrlarga yordam berish uchun mobil ilovalar ishlab chiqilgan bo'lib, ular bolaning bo'yi va vazni to'g'risidagi ma'lumotlarni elektron jadvallarga kiritish va anormalliklarni avtomatik ravishda hisoblash imkonini beradi. Bunday ilovalar keyingi o'lchov sanasini eslatishi, shuningdek, balandlik va vazn jadvallarini tuzishi mumkin.
1 yoshgacha bo'lgan bolalarning bo'yi va vazni normalari
Bola hayotining birinchi yili eng intensiv jismoniy rivojlanish davri hisoblanadi. Yangi tug'ilgan chaqaloqning bo'yi va vazni boshqa yosh davrlariga nisbatan tez o'sib bormoqda. Aynan shu vaqtda bolaning keyingi shakllanishini belgilaydigan sezilarli o'zgarishlar yuz beradi.
Yangi tug'ilgan chaqaloqning vazni turli xil omillarga, shu jumladan tug'ilgan vaqtiga, genetik moyilligiga va homiladorlik paytida onaning sog'lig'iga qarab 2,5–4,5 kg orasida o'zgarib turadi. Biroq, tug'ilgandan so'ng, bolaning vazni tezda ko'tarila boshlaydi. 1 yoshgacha bo'lgan bolalar uchun o'rtacha normalar quyidagicha:
1 oy: o'g'il bolalar-4,5-5 kg; 53-55 sm, qizlar-4-4, 7 kg; 52-54 sm
3 oy: o'g'il bolalar — 5,8-6,8 kg; 59-62 sm, qizlar-5,3-6,3 kg; 58-60 sm
6 oy: o'g'il bolalar-7,3-8,5 kg; 66-68 sm, qizlar-6,7-7,8 kg; 64-67 sm
9 oy: o'g'il bolalar-8,6-9,6 kg; 70-72 sm, qizlar-7,8-9 kg; 68-71 sm
12 oy: o'g'il bolalar-9,7-10,9 kg; 74-77 sm, qizlar-8,9-10,2 kg; 72-75 sm
1 yoshdan 3 yoshgacha bo'lgan bolalarning bo'yi va vazni
1 yil: o'g'il bolalar-9,7-10,9 kg; 74-77 sm, qizlar-8,9-10,2 kg; 72-75 sm
1,5 yosh: o'g'il bolalar-10,5 — 12,1 kg; 80-83 sm, qizlar–9,7-11,6 kg; 78-82 sm
2 yosh: o'g'il bolalar-11,5 — 13,5 kg; 85-88 sm, qizlar–10,7-12,9 kg; 83-86 sm.
2,5 yosh: o'g'il bolalar-12,2 — 14,5 kg; 89-92 sm, qizlar–11,4-13,7 kg; 88-91 sm.
3 yosh: o'g'il bolalar-13,0 — 15,3 kg; 92-96 sm, qizlar–12,0-14,6 kg; 90-95 sm.
3 yoshdan 5 yoshgacha bo'lgan bolalarning bo'yi va vazni
3 yoshdan 5 yoshgacha bo'lgan yosh-bu o'sish sur'atlari chaqaloq va erta bolalik davrlariga nisbatan mo'tadil bo'lgan davr. Ushbu davrda vosita qobiliyatlari, kognitiv ko'nikmalar, shuningdek, shaxsning shakllanishi sezilarli darajada rivojlanadi. O'rtacha yillik vazn ortishi odatda 1,5-2,5 kg ni tashkil qiladi. bu yoshdagi o'g'il va qiz bolalar uchun o'rtacha norma ko'rsatkichlari quyidagicha:
3 yosh: o'g'il bolalar-13,0 — 15,3 kg; 92-96 sm, qizlar–12,0-14,6 kg; 90-95 sm
4 yosh: o'g'il bolalar-15,0 — 17,5 kg; 98-102 sm, qizlar–14,0-16,7 kg; 96-100 sm.
5 yosh: o'g'il bolalar-16,8 — 19,5 kg; 104-109 sm, qizlar–15,5-19,0 kg; 102-107 sm.
5 yoshdan 10 yoshgacha bo'lgan bolalarning bo'yi va vazni
5 yoshdan 10 yoshgacha bolalar faol o'sishda davom etadilar, bu vaqtda mushak va suyak tizimlari rivojlanadi.
Ushbu yoshdagi bolalar uchun vazn ko'rsatkichlari jinsi, genetikasi va jismoniy faolligiga qarab farq qiladi. O'rtacha yillik vazn ortishi odatda 2-3 kg ni tashkil qiladi. o'g'il bolalar va qizlar uchun o'rtacha vazn stavkalari:
5 yosh: o'g'il bolalar-16,8 — 19,5 kg; 104-109 sm, qizlar–15,5-19,0 kg; 102-107 sm
6 yosh: o'g'il bolalar-18,5 — 21,5 kg; 111-116 sm, qizlar–17,0-20,5 kg; 108-113 sm.
7 yosh: o'g'il bolalar-20,0 — 23,0 kg; 117-122 sm, qizlar–18,5-22,0 kg; 114-120 sm.
8 yosh: o'g'il bolalar-22,0 — 25,5 kg; 122-128 sm, qizlar–20,0-24,5 kg; 119-125 sm.
9 yosh: o'g'il bolalar-24,0 — 28,0 kg; 127-133 sm, qizlar–21,5-26,5 kg; 123-130 sm.
10 yosh: o'g'il bolalar-26,5-30,5 kg; 132-139 sm, qizlar-23,5-29,0 kg; 128-135 sm.
Bolalarning bo'yi va vazniga nima ta'sir qiladi
Bolaning bo'yi va vazni jismoniy rivojlanish va umuman sog'liqqa ta'sir qiluvchi ko'plab omillarga bog'liq. Ular ichki (genetik, endokrin) va tashqi (ovqatlanish, turmush tarzi) bo'linadi. Ushbu omillarni tushunish ota-onalar va mutaxassislarga bolalarning sog'lig'ini yaxshiroq baholashga va barkamol rivojlanish uchun o'z vaqtida choralar ko'rishga yordam beradi.
“Ko'p narsa bolaning qanday vazn bilan tug'ilishiga bog'liq. Odatda, vazni 3,5 kg dan yuqori bo'lgan bolalar birinchi yilda bir oy ichida bir kilogrammgacha vazn olishadi. Shunga qaramay, bu onaning sutining yog ' miqdori va uning o'zi qanday ovqatlanishiga bog'liq. Agar bola darhol sun'iy aralashmalarda bo'lsa, bu uning vazniga ham ta'sir qiladi. Agar to'rt oydan boshlab ona qo'shimcha ovqat yoki qo'shimcha ovqatni kiritsa, unda vazn o'zgarishi ham bo'ladi”. Svetlana Karabanova,pediatr
Uyqu
Uyqu-bu bolaning o'sishiga sezilarli ta'sir ko'rsatadigan muhim omil. Uyqu paytida somatotropin (o'sish gormoni) faol ravishda ishlab chiqariladi va to'qimalarning yangilanishi sodir bo'ladi. Suyak uzunligining oshishi va to'qimalarning rivojlanishi uchun mas'ul bo'lgan o'sish gormoni asosan chuqur uyqu paytida ishlab chiqariladi. Etarlicha uxlamaydigan bolalar jismoniy rivojlanishning sekinlashishiga duch kelishlari mumkin. Masalan, 5 yoshdan 10 yoshgacha bo'lgan bolalar kechasi 9 dan 11 soatgacha uxlashlari kerak.
Stress va hissiy holat
Stress bolaning jismoniy rivojlanishiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. Psixologik yoki hissiy muammolar ko'pincha ovqatlanishning buzilishiga, kam yoki ortiqcha vazn ortishiga, shuningdek o'sishning sekinlashishiga olib keladi. Uzoq vaqt davomida stress holatida bo'lish o'sish gormoni ishlab chiqarishni sekinlashtirishi mumkin. Oila, do'stlar va maktabning ta'siri bolaning sog'lig'iga ijobiy va salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. Esda tutingki, qo'llab-quvvatlash va uyg'un muhit sog'lom rivojlanishga yordam beradi.
Kasalliklar va infektsiyalar
Surunkali yoki tez-tez uchraydigan kasalliklar bolalarda o'sish va vazn ortishini sekinlashtirishi mumkin. Oshqozon-ichak trakti kasalliklari, metabolik kasalliklar va oziq-ovqatning so'rilishi bilan bog'liq muammolar jismoniy rivojlanishga ayniqsa kuchli ta'sir ko'rsatadi. Çölyak kasallik kabi oziq-ovqat mahsulotlarini assimilyatsiya qilish bilan bog'liq muammolar ozuqa moddalarining etishmasligi tufayli vaznning etishmasligi va o'sishning sekinlashishiga olib kelishi mumkin.
Tez-tez uchraydigan yuqumli kasalliklar (masalan, shamollash yoki virusli infektsiyalar) o'sish va vazn ortishini vaqtincha sekinlashtirishi mumkin. Surunkali kasalliklar — astma, diabet yoki yurak kasalliklari — bolaning jismoniy rivojlanishiga ta'sir qilishi mumkin. Ushbu kasalliklarni davolash odatda shifokorning doimiy nazoratini talab qiladi.
Balog'at davrlari
O'smirlik davri yaqinlashganda, bolalar gormonal o'zgarishlarni boshlaydilar, bu ularning bo'yi va vazniga katta ta'sir qiladi. Balog'at yoshi o'sishning keskin o'sishiga, vazn ortishiga va tana nisbatlarining o'zgarishiga olib keladi.
Qizlarda balog'at yoshi odatda 8-13 yoshda, o'g'il bolalarda 9-14 yoshda boshlanadi. Ushbu davrda bolalar qisqa vaqt ichida 10-15 sm o'sishi mumkin. O'sish bilan birga mushak va yog ' to'qimalarining rivojlanishi tufayli tana vazni ortadi.
