Qirg‘izistonda davlat tilini bilmagan amaldorlar jarimaga tortiladi
Endilikda Qirg‘izistonda televideniye va radioda ham davlat tili ustuvor bo‘ladi.
Qirg‘iziston parlamenti davlat tilidan foydalanishni tartibga soluvchi qonunchilikka o‘zgartishlar kiritish bo‘yicha qonun loyihasini ikkinchi va uchinchi o‘qishda ma’qulladi. Bu haqda 24.kg axborot agentligi xabar berdi.
Qonunga kiritilayotgan o‘zgartishlarga muvofiq, bir qator mansabdor shaxslar uchun qirg‘iz tilini yetarli darajada bilish majburiyati joriy etiladi. Ular orasida:
- parlament deputatlari;
- Vazirlar Mahkamasi raisi va a’zolari;
- Konstitutsiyaviy, Oliy va mahalliy sudlar sudyalari;
- prokurorlar va tergovchilar;
- Milliy bank, huquqni muhofaza qilish va milliy xavfsizlik xodimlari mavjud.
Shuningdek, advokatlar va notariuslar ham qirg‘iz tilini bilmasa, litsenziya olish huquqidan mahrum etiladi.
Bundan tashqari, “Televideniye va radioeshittirish to‘g‘risida”gi qonunga kiritilgan tuzatishlarga ko‘ra, teleko‘rsatuv va radioeshittirishlarning kamida 60 foizi davlat tilida bo‘lishi shart etib belgilandi.
“Tashqi migratsiya to‘g‘risida”gi qonunga muvofiq, endilikda davlat tilini bilmaslik doimiy yashash uchun ruxsatnoma berishni rad etishga asos bo‘ladi. Shuningdek, qirg‘iz tilini bilmagan chet el fuqarolari immigrant maqomini olish huquqiga ega bo‘lmaydi.
Reklama matnlari ham davlat tilidagi imlo qoidalariga muvofiq tayyorlanishi va mahalliy hokimiyat tomonidan ko‘rib chiqilishi shart bo‘ladi.
Qonun buzilgan taqdirda quyidagi jarima choralari qo‘llaniladi:
- jismoniy shaxslarga – 5 ming som (taxminan 711 ming so‘m);
- yuridik shaxslarga – 17 ming som (taxminan 2,4 million so‘m).
Til siyosatiga oid qoidabuzarliklar yuzasidan qaror qabul qilish vakolati Davlat tili va til siyosati bo‘yicha Milliy komissiya zimmasiga yuklatildi.
