Сунъий онг инсонлар ўрнини боса оладими?

 

Ҳозирда омалашаётган ChatGPT чат-боти ортида турувчи OpenAI компанияси сунъий онг қайси касбларни эгаллаши мумкинлигини ҳисоблаб чиқди. Бу рақамлар инсонни ҳайратга солиши аниқ.

 

Ҳатто шу тадқиқотни ўтказишда ҳам сунъий онг ёрдамидан фойдаланилди. Тадқиқотчилар GPT-4 сўнгги версияси, шунингдек, инсонлар тажрибасидан фойдаланиб, тил поделларининг АҚШ меҳнат бозорига таъсирини ҳисоблаб чиқди.

 

Олимлар ўз хулосалари прогнозлардан узоқ эканини айтган бўлсада, улар АҚШдаги меҳнат кучининг 80%и ўз профессионал вазифаларининг 10%ини ChatGPT ёки бошқа сунъий онгга юклашини айтмоқда.

 

Айни пайтда ишчиларнинг 19%ининг камида 50% вазифалари сунъий онгга юклатилади.

 

OpenAI, OpenResearch ва Пенсильвания университети олимлари "таъсир доираси" ҳақида гапира туриб GPT'да ишловчи тизим инсоннинг аниқ бир вазифасини бажариш вақтини камида 50%га қисқартиришини назарда тутади.

 

Хўш, қайси касблар сунъий онг таъсир доирасида?

 

Тадқиқот ўтказилаётганда экспертлар ва сунъий онг турли касбларда таъсир даражасини алоҳида баҳолади. Тил модели 86та касбни тўлиқ сунъий онг таъсир доирасида, деб баҳолади.

 

Муаллифлар тўлиқ таъсир доирасида бўлиш барча вазифалар бу технология ёрдамида тўлалигича автоматлаштирилишини билдирмаслигини айтмоқда. Аксинча, уларнинг фикрича, GPT ходимларнинг вазифани бажаришга кетадиган вақтини сезиларли тежаши мумкин.

 

Инсонлардан ташкил топган иккинчи гуруҳ экспертлари эса атига 15 та касбни сунъий онгнинг максимал таъсир доирасида деб белгилади.

 

Инсон тадқиқотчилар фикрича, қуйидаги касблар 100% хавф остида:

 

— математиклар;

— солиқ мутахассислари;

— молиявий ва рақамли таҳлилчилар;

— ёзувчи ва муаллифлар;

— веб-дизайнерлар ва рақамли интерфейс дизайнерлари.

 

Шунингдек, инсон экспертлар бошқа касбларнинг таъсирчанлик даражасини аниқлашди:

 

— сўровномалар натижалари тадқиқотчилари (84,4%);

— ёзувчи ва муаллифлар (82,5%);

— оғзаки ва ёзма таржимонлар (82,4%);

— жамоатчилик билан алоқалар мутахассислари (80,6%);

— зоотехниклар (77,8%).

 

Сунъий онгнинг ўзи қайси соҳаларни тўлиқ эгалламоқчи?

 

Тил моделларининг ўзи қуйидаги соҳаларнинг 100% сунъий онг таъсирига тушишини тахмин қилган:

 

— математиклар;

— ҳисобчи ва аудиторлар;

— янгиликлар таҳлилчиси, мухбир ва журналистлар;

— ҳуқуқий котиблар ва маъмурий ёрдамчилар;

— соғлиқни сақлаш тизимида маълумотлар менежери;

— иқлим ўзгариши сиёсати бўйича таҳлилчи.

 

"Кузатувларимизга кўра, касбларнинг аксарияти у ёки бу даражада сунъий онг таъсирига тушган. Шу билан бирга одатда маоши юқори бўлган касблар юқори аралашувни талаб қилади", — дейди тадқиқот муаллифлари.

 

Аммо улар ўз тадқиқотларида бир қатор чекловлар бўлганини айтмоқда. OpenAI олими Памела Мишкин бу ҳақда ўзининг Twitter'даги саҳифасида ёзиб қолдирган:

 

"Замонавий GPT кўп нарсани уддалайди. Сўнгги йилларда биз уларнинг мураккаб масалаларни камроқ мисол билан ечаётганини кўряпмиз. Мақолада бу аниқ бир модель сифатида эмас, балки тенденция сифатида баҳоланган", — деган у.

 

Бунинг устига олимлар айнан қайси касблар қандай даражада вазифаларга бўлиниши мумкинлигини аниқ айтмаган. Бу ҳолатда керакли малака ва кўникмалар талаб қилиниши омили ҳам кўзда тутилмаган.

 

1100 дан ортиқ олимлар, муҳандис ва ахборот технологиялар бўйича мутахассислар очиқ мактуб ёзиб, бутун инсоният хавфсизлиги учун сунъий онгни ўқитишни бас қилишга чақирди. Мактубни имзолаганлар орасида Илон Маск, Стив Возняк ва Stability AI бош директoри Эмод Мастак ҳам бор.