Мамлакатлар номи нега ўзгаради?
Тарихда айрим давлатлар сиёсий, диний ёки бошқа сабабларга кўра ўз номини ўзгартирган.
Ўтган ҳафта Ҳиндистонда бўлиб ўтган G20 саммитидан сўнг мезбон мамлакат расмий номи ўзгариши ҳақида хабарлар тарқала бошлади. Гап шундаки, саммит меҳмонлари тантанали базмга Ҳиндистон эмас, балки Бҳарат номидан таклифнома олган.
ОАВ қўлига тушган ҳужжатда Драупади Мурму "Бҳарат президенти" сифатида таклифномани имзолаган.
Аслида "Ҳиндистон" мамлакатнинг энг оммалашган ва кенг тарқалган номи бўлсада, расмийлар ва аҳоли ўз ватанини "Бҳарат" деб атайди.
Бҳарат сўзи санскрит тилида 2000 йил аввал ёзилган муқаддас ёзувларда учрайди. Бу ном бутун Ҳиндистонни бирлаштирган қироллардан бирининг исми билан алоқадор экани айтилади.
Моди ҳукумати Бобурийлар империяси ва мустамлакачилик даврига оид айрим шаҳарлар номларини ўзгартирган. Танқидчилар бу ҳаракатда мамлакат тарихидаги мустамлакачилик ва 300 йиллик мусулмон мўғуллар бошқаруви изларини йўқ қилишга интилишни кўрмоқда. Маҳаллий мухолифат ҳам бу ҳаракатга қарши чиқмоқда.
Айрим номдор сиёсатчилар эса расмий ном сифатида иккала атамадан тенг фойдаланиш тарафдори.
Умуман олганда, давлатларнинг сиёсий, диний ёки бошқа сабабларга кўра ўз номини ўзгартириш ҳолатлари учраб туради.
Масалан, Туркия Türkiye'га айланди.
2022 йилда Туркия президенти Ражаб Тойиб Эрдўғон БМТдан мамлакат номи ёзилишини Türkiye деб ўзгартиришни сўради. Унинг фикрича, бу сўз турк миллатининг маданий қадриятлари ва цивилизациясини яхшироқ ифодалайди.
ОАВ эса Туркия ҳукумати шу йўл билан инглиз тулида курка маъносини англатувчи turkey сўзи билан шаклдошликдан қочмоқчи бўлганини айтмоқда.
Чехия Республикаси қандай қилиб Чехияга айланди?
"Чехия Республикаси" мамлакатнинг расмий номи бўлиб қолаётган бўлсада, ҳукумат уни "Чехия" деб юритишни афзал кўрмоқда. Ҳукумат фикрича, бу давлатнинг халқаро тадбирлар, жумладан спорт мусобақалари, туризм ва маркетинг кампанияларида таниқлилигини оширади.
2019 йилда мамлакат президент Милош Земан "Мен Чехия сўзи Чехия Республикаси дейишдан қисқароқ ва жарангдорроқ бўлгани учун шу атамадан фойдаланаман", - деб айтган эди.
Голландия нега Нидерландияга ўзгарди?
2020 йил январида Нидерландия ребрендинг бўйича реклама кампанияси доирасида Голландия номидан воз кечди. Ҳукумат "Нидерландия" номи очиқ, замонавий, инклюзив мамлакатга кўпроқ ярашади, деган қарорга келди.
Шимолий Македонияга айланган Македония
2019 йилда Македония Республикаси расман Шимолий Македония деб атала бошлади. Давлат номини ўзгартиришга Греция билан сиёсий баҳс сабаб бўлган. Чунки Греция қўшниси қадимий вилоят номи билан бир хил аталишидан норози бўлган.
