Трамп Саудия Арабистони билан ядро энергетикаси бўйича 30 йиллик келишувни маъқуллади

 
АҚШ президенти Доналд Трамп Саудия Арабистонига фуқаролик мақсадларидаги ядро дастурини ривожлантириш имконини берувчи 30 йиллик ҳамкорлик битимини маъқуллади. Келишув қиролликка уранни бойитиш имкониятини ҳам бериши мумкинлиги сабабли халқаро ҳамжамиятда хавотир уйғотмоқда. Бу ҳақда APnews хабар берди.

 
Манбаларга кўра келишув яқин кунларда расман эълон қилиниши кутилмоқда. Ҳужжат АҚШ компанияларининг Саудия Арабистони ядро энергетикаси дастурини ривожлантиришда иштирок этишини назарда тутади. Шунингдек, икки давлат қўшма тадқиқот ўтказганидан сўнг қироллик ҳудудида уранни бойитиш иншооти қурилиши ҳам мумкин.

 
Мутахассисларнинг таъкидлашича, уранни бойитиш технологияси атом электр станциялари учун ёқилғи ишлаб чиқаришда қўлланилиши мумкин. Бироқ айни технология ядро қуроли яратиш йўлидаги муҳим босқичлардан бири ҳам ҳисобланади. Шу боис АҚШдаги қуролсизланиш тарафдорлари ва айрим қонунчилар келишув Яқин Шарқда ядровий қуролланиш пойгасини кучайтириши мумкинлигидан хавотир билдирмоқда.

 
Хабарларга кўра, битимда АҚШ аввал бошқа давлатлар билан тузган ядро келишувларидаги айрим қатъий чекловлар мавжуд эмас. Жумладан, Саудия Арабистони уранни бойитиш ва ядро ёқилғисини қайта ишлашдан воз кечишини кафолатловчи "олтин стандарт" талаби ҳамда МАГАТEнинг қўшимча назорат протоколи ҳужжатга киритилмаган. Шу сабабли келишув Конгрессда жиддий муҳокамаларга сабаб бўлиши кутилмоқда.

 
Саудия Арабистони узоқ йиллардан буён фуқаролик мақсадларидаги ядро энергетикаси дастурини йўлга қўйишга ҳаракат қилиб келмоқда. Валиаҳд шаҳзода Муҳаммад бин Салмон аввалроқ Эрон ядровий қуролга эга бўлса, Саудия Арабистони ҳам шундай имкониятни қўлга киритишга ҳаракат қилишини билдирган эди. Трамп маъмурияти эса мазкур келишув АҚШнинг иқтисодий ва стратегик манфаатларига хизмат қилишини таъкидламоқда.