Jahon

O‘ta chalkash normalar, tabiatga berilgan huquq va tugallanmagan konstitusion islohotlar: dunyodagi noodatiy konstitutsiyalar

Ayrim rivojlangan davlatlarda asosiy qonunlar yo‘q.

O‘ta chalkash normalar, tabiatga berilgan huquq va tugallanmagan konstitusion islohotlar: dunyodagi noodatiy konstitutsiyalar


 
Bir qarashda barcha zamonaviy huquqiy davlatlar o‘z konstitutsiyasiga egadek. Lekin aslida bunday emas. Hozirgi vaqtda davlatning asosiy qonuniga (konstitutsiyaga) ega bo‘lmagan mamlakatlar juda ko‘p. 


 
Buyuk Britaniya.
Birlashgan Qirollikda konstitusiya yo‘q.Uning asosiy qonuni qonunlar (1215-yilgi Magna Carta va 1659-yilgi Huquqlar to‘g‘risidagi Bill), davlat hokimiyati organlari va ularning munosabatlari asosida qurilgan presedentlar va urf-odatlardir. Ta’kidlash joizki, Buyuk Britaniyada nafaqat maxsus huquqiy tizim, balki bizning davrimizda juda kam uchraydigan boshqaruv shakli - parlament monarxiyasi mavjud. 


Kanada. Bu mamlakat kodifikasiyalanmagan konstitusiyaga ega. Ya’ni, qonunlar, an’analar va kelishuvlar birligi asosiy qonun hisoblanadi. 


 
Yangi Zelandiya.
 Konstitutsiyasiz yashash an’anasini meros qilib olgan yana bir sobiq Britaniya mustamlakasi. Buning o‘rniga parlamentning bir qator aktlari, Vaytangi shartnomasi (Buyuk Britaniya tomonidan mahalliy qabilalar bilan imzolangan hujjat), Ijroiya Kengashining farmoyishlari, sud qarorlari va yozilmagan konstitusiyaviy odatlar mavjud. E’tiborlisi, ushbu aktlar oliy yuridik kuchga ega emas. 


 
Shvetsiya. Qirollikning to‘rtta asosiy qonuni bor: taxt vorisligi to‘g‘risidagi qonun, matbuot erkinligi to‘g‘risidagi qonun, boshqaruv shakli to‘g‘risidagi qonun va so‘z erkinligi to‘g‘risidagi qonun. 1979-yilda  qonunlarning ba’zi qoidalarini o‘zgartirgan konstitusiyaviy islohot boshlangan, lekin bu jarayon hali tugallanmagan. 


 
Isroil. Parlamentdagi kelishmovchiliklar tufayli mamlakat konstitusiyasi qabul qilinmagan. Buning o‘rniga "Isroilning asosiy qonunlari" ishlab chiqilgan. 


 
Shu o‘rinda o‘ziga xos konstitutsiyasiga ega davlatlar ham bor. 1950-yilda qabul qilingan Hindiston konstitutsiyasi 395 ta modda, 12 ta ilova va 500 dan ortiq o‘zgartirishlardan iborat. U shu qadar murakkab tilda yozilganki, mamlakat aholisining aksariyati hozirgacha uning normalarini tushuna olmaydi. Bundan tashqari, konstitutsiya moddalari matnda shunchalik xaotik tarzda tarqalib ketganki, kerakli bandni darhol toppish deyarli imkonsiz. 

 

Ekvador tabiati himoyalangan va odamlar bilan teng huquqga ega dunyodagi yagona davlatdir. Ekvador konstitutsiyasi tabiatga yashash, rivojlanish va tiklanish huquqini beradi. 

 

Lotin Amerikasi mamlakatlari nafaqat  ekotizimga, balki an’ana va ajdodlarga hurmati hamda mehmondo‘stligi bilan ham mashhur.  

 

Braziliya konstitutsiyasida hindularning urf-odatlari, dini va dastlab yashagan hudulariga egalik qilish huquqidan iborat butun band bor. Keksa hindular jamoat transportidan bepul foydalanishlari mumkin. Bu huquq mamlakat asosiy qonunida ham mustahkamlangan.

 

Iordaniyada cherkovga qilingan hujum: uch nafar erkak o‘lim jazosiga hukm qilindi

Iordaniyada cherkovga qilingan hujum: uch nafar erkak o‘lim jazosiga hukm qilindi

Hujum 23-oktyabr kuni yunon pravoslav cherkovida dafn marosimi vaqtida sodir bo‘lgandi.

Hindiston–Xitoy ziddiyati: Dehli tog‘li hududlarda jangovar tayyorgarlikni kuchaytirmoqda

Hindiston–Xitoy ziddiyati: Dehli tog‘li hududlarda jangovar tayyorgarlikni kuchaytirmoqda

Hindiston–Tibet chegara politsiyasi tarkibidagi maxsus bo‘linmalar yaqin masofadagi janglar, tog‘li hududlarda harakatlanish va dronlardan foydalanish bo‘yicha tayyorgarlikdan o‘tkazilmoqda.

Meta qariyb 900 mln dollar jarimaga tortildi: kompaniya foydalanuvchilarning shaxsiy foto va videolariga roziliksiz kirgan

Meta qariyb 900 mln dollar jarimaga tortildi: kompaniya foydalanuvchilarning shaxsiy foto va videolariga roziliksiz kirgan

Meta qaror ustidan shikoyat qilishini bildirdi.

Janubiy Koreyada o‘zbekistonlik talaba qamaldi: u terrorchilik guruhini moliyalashtirishda ayblandi

Janubiy Koreyada o‘zbekistonlik talaba qamaldi: u terrorchilik guruhini moliyalashtirishda ayblandi

U Suriyadagi terrorchilik tashkiloti a’zosiga olti marta pul o‘tkazgan.

Ruandada deportatsiya markazi: Germaniya va yana to‘rt davlat kelishuvga tayyorlanmoqda

Ruandada deportatsiya markazi: Germaniya va yana to‘rt davlat kelishuvga tayyorlanmoqda

Tashabbus inson huquqlari tashkilotlarining tanqidiga sabab bo‘lmoqda.

Rossiya neft eksportiga zarba: Ukraina Samara viloyatidagi stansiyani nishonga oldi

Rossiya neft eksportiga zarba: Ukraina Samara viloyatidagi stansiyani nishonga oldi

Ukraina harbiylari ushbu obyektni Rossiyaning urushni moliyalashtirayotgan neft sanoati uchun muhim infratuzilma deb atagan.

Ukraina jang maydonida robotlardan foydalanmoqda: ular hujum va evakuatsiyaga jalb etilmoqda

Ukraina jang maydonida robotlardan foydalanmoqda: ular hujum va evakuatsiyaga jalb etilmoqda

Bunday qurilmalar nafaqat harbiy yuklarni tashish va evakuatsiya, balki granatomyot hamda tankka qarshi qurollar yordamida hujum operatsiyalariga ham jalb etilmoqda.

Telegram’dagi zaifliklar bo‘yicha bahs: Durov xakerlarni o‘z akkauntini buzishga chaqirdi

Telegram’dagi zaifliklar bo‘yicha bahs: Durov xakerlarni o‘z akkauntini buzishga chaqirdi

U shunchaki xabar olish orqali profilni egallab olish mumkinligi haqidagi da’volarni rad etdi.