Xitoy rivojlanayotgan davlatlarga eng ko‘p qarz bergan davlatga aylandi
Ekspertlar Pekin Markaziy bank zaxiralaridan foydalanib, yuzlab milliard kredit ajratganini qayd etishgan. Shu bilan birga XXR rivojlanayotgan davlatlarni “qarz qopqoni”ga tushirishda ayblangan.
Xitoy AQSHni quvib o‘tib, so‘nggi o‘n yillikda rivojlanayotgan davlatlarning eng yirik kreditoriga aylandi. Bu haqda Jahon Banki, AidData tadqiqot loyihasi, Garvard universiteti va Germaniyaning Kil jahon iqtisodiyoti instituti ekspertlari tadqiqotida so‘z boradi.
2000-2021 yillar oralig‘ida XXR qarz muammosi bilan to‘qnashgan 22 davlatga 240 milliard dollarlik favqulodda yordam bergan. Ular orasida Argentina, Nigeriya va Pokiston kabi yirik mamlakatlar bor. Kreditlar manbasi sifatida Pekin o‘z Markaziy bankining gigant zaxiralaridan foydalanadi — u 3.3 trillion dollarga baholanmoqda.
Moliyaviy yordam asosan Xitoy milliy bankining svop-kelishuvlar tarmog‘i orqali taqdim etilgan — amalda bu markaziy banklar orasida yuan orqali beriladigan foiz stavkasi past bo‘lgan kreditlar hisoblanadi. bir necha yil ichida XXR Xalqaro valyuta jamg‘armasidan ko‘proq miqdorda muhtoj davlatlarga yordam bergan. Ekspertlarning fikricha, bu orqali xitoyliklar o‘z valyutasi orqali xalqaro savdoni amalga oshirishni kengaytirmoqchi.
Shu bilan birga ayrimlar, jumladan, Bloomberg bilan suhbatda Jahon bankining sobiq bosh eksperti Karmen Reynxart Xitoy markaziy banki siyosatini tanqid qilgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, Pekin qarzdor davlatlarning muammolarini yechishga yordam bermaydi, ular o‘z navbatida qarzi ortishi evaziga avvalgidan ham jiddiyroq muammolarga duch kelmoqda. Baʼzi amerikalik amaldorlar Xitoy rivojlanayotgan davlatlarni “qarz qopqoni”ga tushirganini va ular hozirda XVJdan yordam so‘rayotganini taʼkidlashgan.
