Ukrainadagi urush hal qiluvchi nuqtaga yetdi
Voqealar rivoji mamlakat kelajagini hal qilishi va Yevropa xavfsizligiga taʼsir qilishi mumkin.
Oxirgi 18 oy ichida ukrainaliklar asosan mudofaa holatida bo‘lib, Moskva kuchlarining ko‘proq hududlarni egallab olishiga to‘sqinlik qilishdi.
Ammo bu yozda Ukraina milliardlab funt G‘arb harbiy texnikasi yordamida ruslarni mamlakat sharqi va janubida qo‘lga kiritgan quruqliklaridan haydab chiqarishga urinib, hujumga o‘tdi.
Ukraina sharqi va janubining keng ko‘lamli xaritasiga nazar tashlansa qarshi hujum boshlanganidan beri ikki oy ichida ko‘p narsa o‘zgarmagan. Rossiya hamon Ukrainaning qariyb beshdan bir qismini, jumladan, sharqdagi Donetsk va Mariupol shaharlarini egallab turibdi.
Tahlillarga ko‘ra, ikki oy ichida Ukraina qo‘shinlari mintaqaning 160 km fronti bo‘ylab ikki hududda ko‘pi bilan 16 km oldinga o‘tdi. Ukraina kuchlari G‘arb tomonidan taqdim etilgan uskunalar va mashg‘ulotlardan foydalangan holda uchta jabhada hujum qilmoqda va butun 1125 km front chizig‘i bo‘ylab zaif joylarni qidirmoqda.
Ammo ruslar ularning niyatlarini oldindan payqashdi va ular bir necha oy davomida yaqin tarixdagi keng istehkomlarni qurishdi. Uch qatlamli xandaklar, bunkerlar, beton piramidali tank-tuzoqlar va minglab minalar bilan o‘ralgan ariqlar shular jumlasidan. Xandaqlar orqasida artilleriya pozitsiyalari belgilangan.
London Qirollik kollejining mudofaa bo‘yicha eksperti Marina Mironning aytishicha, Ukraina janubdagi ambitsiyalarini, jumladan, Qrimni qaytarib olishga intilishlarini kamaytirishga majbur bo‘ldi.
Doktor Mironning fikricha, ular umid qilishlari mumkin bo‘lgan eng yaxshi narsa mamlakat janubi-sharqidagi muhim yo‘nalish bo‘ylab joylashgan – Rossiya kuchlari uchun logistika markazi bo‘lgan hududda joylashgan Tokmakni qaytarib olishdir.
Iyun oyida Ukraina janubga, Tokmak tomon zirhli kolonna yubordi va tezda muammoga duch keldi. Ijtimoiy tarmoqlarda tarqatilgan videoda Leopard tanklari va Bredli jangovar mashinalarining minalangan maydonga urilgani, keyin esa rus artilleriyasi tomonidan hujumga uchragani ko‘rsatilgan.
G‘arb tomonidan yetkazib beriladigan minalarni tozalash vositalari odatda bu minalarning bir zarbasiga bardosh bera oladi, lekin ikkitasiga emas.
Rossiya armiyasi ham o‘zining havo kuchidan, masalan, Ka-52 Alligator hujum vertolyotlaridan foydalanmoqda. Ushbu vertolyotlar mina maydoniga duch kelganidan keyin tezligini pasaytirish yoki to‘xtashi mumkin. Ekspertlarning taʼkidlashicha, Ukrainaning jang maydonidan havo ustunligi yo‘q.
Rossiya o‘z mudofaasini qurayotgan bir paytda Ukraina o‘nlab yangi tashkil etilgan zirhli brigadalarni tuzdi, ularning ko‘pchiligi Yevropada tayyorgarlikdan o‘tgan va ruslarga qaraganda yaxshiroq jihozlar bilan taʼminlangan.
Ukraina hozirda Rossiya chizig‘i orqasida raketalar yoki snaryadlarni uchirish imkoniyatiga ega. Ukrainlar ularning yoqilg‘i omborlari, o‘q-dorilar markazlari va qo‘mondonlik va nazorat markazlariga zarba berish orqali Rossiyaning mudofaasini ichkaridan zaiflashtirishi mumkin.
Masalan, Britaniya tomonidan taqdim etilgan Storm Shadow raketasi 240 km dan ortiq masofani bosib o‘tadi va Ukrainaga Rossiyaning baʼzi pozitsiyalarini front chizig‘idan uzoqlashtirishga imkon berdi.
Shuningdek, Ukraina AQSH tomonidan yetkazib berilgan kassetali o‘qlardan ham foydalanmoqda. Ularning ko‘pchiligi taʼsir paytida portlamaydi va uzoq muddatli xavf bo‘lib qoladi, biroq AQSH ular Rossiyaning baʼzi mustahkamlangan pozitsiyalariga qarshi samarali ekanligini taʼkidlamoqda.
Rossiya ham o‘zining kassetali qurollariga ega. Kuzga kelib, yomg‘irli mavsum boshlanadi, asfaltlanmagan yo‘llar loyga aylanadi va keyingi harakatlarni qiyinlashtiradi.
U tugashi bilan bahorda AQSHda prezidentlik saylovlariga tayyorgarlik boshlanadi. Agar Ukraina bu vaqtga qadar jang maydonida hal qiluvchi yutuqlarni ko‘rsata olmasa, AQSH va NATOning yordami hozirgi yuqori darajada davom etmasligi mumkin.
