Ziroat Mirziyoyevadan to Sevara Nazarxongacha: Markaziy Osiyoning yetakchi ayollari aniqlandi

 

“Yuksalish” umummilliy harakati Ijtimoiy-iqtisodiy tashabbuslar instituti bilan hamkorlikda hamda mintaqa ekspertlari ko‘magida ilk bor “Markaziy Osiyoning yetakchi ayollari” reytingini tuzdi.

 

Saralash tartibi

 

Qayd etilishicha, reytingga kiritilgan ayollar mintaqada turli sohalarga, shu jumladan siyosat, biznes, taʼlim, fan, sanʼat va ijtimoiy masalalarga ijobiy taʼsir ko‘rsatgan.Nomzodlar ro‘yxati shakllantirilgach, Harakatning mintaqa miqyosidagi ekspertlar guruhiga taqdim etilgan. Ekspertlar nomzodlarni ham matematik, ham empirik metodlarga tayangan holda saralagan.

 

Birinchi bosqich

 

Saralash jarayonining birinchi bosqichida nomzodlar quyidagilarga qarab baholandi:

• - egallab turgan lavozimi va qarorlar qabul qilishga taʼsir qilish darajasi (10 ball);

• - iqtiboslarda keltirilishi va taniqliligi (10 ball);

• - ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy tashabbuslarni ilgari surganligi (5 ball).

 

Ikkinchi bosqich

 

Ikkinchi bosqichda mintaqaning 300 yaqin ekspertlar ishtirokida onlayn ovoz berish jarayoni o‘tkazildi. Ovoz bergan ekspertlar tarkibida inson huquqlari bo‘yicha ombudsmanlar, mintaqaning yetakchi “aql markazlari” rahbarlari, parlamentariylar, akademiklar hamda fuqarolik jamiyati institutlari, xalqaro tashkilotlar vakillari bor.

 

 

Markaziy Osiyoning TOP-40 yetakchi ayollari ro‘yxati:

 

Ziroat Mirziyoyeva – “Zamin” xalqaro jamoat fondi Vasiylik kengashi raisi, O‘zbekistonning birinchi xonimi

 

Aygul Japarova – “Ene-balaga tirek” jamoat fondi raisi, Qirg‘iz Respublikasinning birinchi xonimi

 

Azizmo Asadullayeva – Tojikistonning birinchi xonimi

 

Tanzila Norboyeva – O‘zbekiston Oliy Majlisi Senati Raisi

 

Dunyogo‘zal Gulmanova – Turkmaniston Milliy Gengeshi Mejlisi raisi

 

Saida Mirziyoyeva – O‘zbekiston Prezidenti yordamchisi

 

Olga Perepechina – Qozog‘iston Senati Raisi o‘rinbosari

 

Jamila Isayeva – Qirg‘iz Respublikasi Jogorku Keneshi Torag‘asi (raisi) o‘rinbosari

 

Dilrabo Mansuri – Tojikiston Majlisi namoyondagon Majlisi Oli raisi o‘rinbosari

 

Daniya Yespayeva – Qozog‘iston Parlament Majlisi raisi o‘rinbosari

 

Zuhra Ibrohimova – Oliy Majlis Spikeri o‘rinbosari

 

Tamara Duysenova – Qozog‘iston Bosh vaziri o‘rinbosari

 

Zulayho Mahkamova – O‘zbekiston Bosh vaziri o‘rinbosari

 

Roza Otunbayeva – BMT bosh kotibining Afg‘oniston bo‘yicha maxsus vakili va BMTning Afg‘onistonga yordam ko‘rsatish missiyasi rahbari, Qirg‘izistonning sobiq prezidenti

 

Ozoda Rahmon – Tojikiston Prezidentining ijroiya apparati rahbari

 

Zulfiya Suleymenova – Qozog‘iston prezidenti maslahatchisi

 

Nurjan Shayldabekova – Qirg‘iz Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi raisi

 

Feruza Eshmatova – O‘zbekiston Oliy Majlisining inson huquqlari bo‘yicha vakili (ombudsman)

 

Ajar Giniyat – Qozog‘iston sog‘liqni saqlash vaziri

 

Aida Balayeva – Qozog‘iston madaniyat va axborot vaziri

 

Zulfiya Davlatzoda – Tojikiston madaniyat vaziri

 

Gulnora-Klara Samat – Qirg‘iz Respublikasining Rossiyadagi elchisi

 

Madina Abilqasimova – Qozog‘iston Moliya bozorini tartibga solish va rivojlantirish agentligi raisi

 

Robaxon Mahmudova – O‘zbekiston Oliy sudi raisining birinchi o‘rinbosari

 

Umut Shayaxmetova – Qozog‘iston “Halyq Bank” boshqaruv raisi

 

Lyazzat Ibragimova – Qozog‘iston “Otbasi banka” boshqaruv raisi

 

Shoira Sodiqova – Tojikiston “Arvand” banki boshqaruv raisi

 

Kunsulu Zakariyo – Qozog‘iston Fanlar akademiyasi prezidenti

 

Svetlana Ortiqova – O‘zbekiston Bosh prokurori o‘rinbosari

 

Myaxri Byashimova – Turkmaniston tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari

 

Gayane Umerova – O‘zbekiston Prezidenti Administratsiyasi Ijtimoiy rivojlanish departamenti rahbari o‘rinbosari

 

Sevara Nazarxan – O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist

 

Aziza Umarova – O‘zbekiston Prezidenti huzuridagi Strategik islohotlar agentligining Deliveriy Unit loyiha ofisi rahbari, jamoat arbobi

 

Gulbahor Mahkamova – Tojikiston Tadbirkor ayollar Milliy assotsiatsiyasining boshqaruv raisi

 

Nozima Davletova – O‘zbekiston Milliy mass-mediani qo‘llab-quvvatlash va rivojlantirish jamoat fondi Vasiylik kengashi raisi

 

Natalya Nikitenko – Qirg‘iz Respublikasi davlat va siyosat arbobi

 

Roza Aytmatova – Qirg‘iz Respublikasi jamoat arbobi, xizmat ko‘rsatgan taʼlim xodimi

 

Elvira Surabaldiyeva – Qirg‘iz Respublikasi Jogorku Keneshi deputati

 

Irina Matviyenko – O‘zbekistondagi NeMolchi.uz loyihasi asoschisi

 

Dinara Oshurakunova – Qirg‘iz Respublikasi “Demokratiya va fuqarolik jamiyati uchun” koalitsiyasi eksperti

 

Senatga raislik qilayotgan ilk ayol

 

Ekspertlarning taʼkidlashicha, Tanzila Norboyeva O‘zbekiston tarixida Senatga raislik qilayotgan ilk ayol. Bungacha u Kasaba uyushmalari federatsiyasi kengashi raisi, Bosh vazir o‘rinbosari, Xotin-qizlar qo‘mitasi raisi lavozimlarida faoliyat yuritgan. “Shuhrat” medali, “Fidokorona xizmatlari uchun” ordeni, I darajali “Mehnat faxriysi” ko‘krak nishoni bilan taqdirlangan. 2019 yilda “Eng faol davlat arbobi – O‘zbekistonda yil odami” cifatida eʼtirof etilgan.

 

Birinchi ayol prezident

 

Roza Otunboyeva Markaziy Osiyodagi birinchi ayol prezident. Bugunda Qirg‘iz Respublikasi rivojiga ko‘p tomonlama hissa qo‘shayotgan “Roza Otunboyeva tashabbusi” jamoat fondi asoschisi. U yetakchilik, diplomatiya, faol fuqarolik va xalqaro hamkorlik sohalarida 35 yildan ortiq kasbiy tajribaga ega. Fuqarolik jamiyati, davlat va xususiy sektorlar hayotini yaxshilashga qo‘shgan hissasi uchun Quvayt mukofoti bilan taqdirlangan.

 

 “Zamin” fondi eʼtirof etildi

 

Ekspertlar, shuningdek, Ziroat Mirziyoyeva raisligidagi “Zamin” fondi sog‘liqni saqlash, taʼlim, yollar, bolalar, yoshlar, nogironligi bo‘lgan shaxslar va qariyalarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, atrof-muhitni muhofaza qilishga qaratilgan qator loyihalarni amalga oshirib kelayotganini eʼtirof etdi. Birinchi xonim xalqaro miqyosdagi yirik anjumanlar, sammitlarda faol ishtirok etib, ijtimoiy muloqotni mustahkamlashga, o‘zbek jamiyati rivojiga salmoqli hissa qo‘shmoqda.

 

QazCovid-in vaksinasini ishlab chiqqan

 

Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Fanlar akademiyasi prezidenti Kunsulu Zakariyo biologiya fanlari doktori, professor, Al-Forobiy nomidagi fan va texnika sohasidagi Davlat mukofoti laureati. Olima ayol Qozog‘iston ilm-fanini rivojlantirishga katta hissa qo‘shgan. U CoVID-19 koronavirus infeksiyasiga qarshi QazCovid-in (QazVac) vaksinasini ishlab chiqdi. 200 dan ortiq ilmiy nashrlar hamda ilmiy-uslubiy qo‘llanmalar, monografiyalar, ixtirolar va meʼyoriy-texnik hujjatlar muallifi.

 

Sharqiy Yevropadagi eng yaxshi bank boshqaruvchisi

 

Umut Shayaxmetova Qozog‘istonda ayol biznes yetakchilaridan biri. U boshqarayotgan Xalq banki Markaziy Osiyodagi yirik banklardan biridir. 2023 yilda nufuzli xalqaro nashr – “International Banker”ga ko‘ra, Sharqiy Yevropadagi eng yaxshi bank deb topildi. Shuningdek, Qozog‘iston Olimpiya qo‘mitasi vitse-prezidenti bo‘lgan birinchi ayoldir.

 

So‘z erkinligini taʼminlashda faol

 

Saida Mirziyoyeva O‘zbekistonda so‘z erkinligini taʼminlash, madaniyat sohasini rivojlantirish, shuningdek, gender tengligi masalalari bo‘yicha faollik ko‘rsatib, xotin-qizlarni har jihatdan qo‘llab-quvvatlaydi. Jamiyatdagi muammolarni ko‘tarib, ayollarga nisbatan zo‘ravonlik holatlariga munosabatini bildirib keladi. Xalqaro minbarlarda O‘zbekiston nomidan so‘zga chiqib, yirik taʼlimiy va madaniy, ekologik loyihalarni taqdim etmoqda.

 

Parlamentning eng yosh spikeri

 

34 yoshli Dunyogo‘zal Gulmanova Turkmaniston tarixida parlamentning eng yosh spikeri hisoblanadi. Ekspertlar uning ushbu lavozimga saylanishini mamlakat siyosiy manzarasida muhim o‘zgarishlardan darak ekanini taʼkidlagan. Oxirgi parlament saylovlari natijalariga ko‘ra, deputatlarning 25,60 foizini ayollar tashkil etdi. Deputatlar tarkibi sezilarli darajada yoshardi: qariyb 10 foizi 30 yoshgacha, 40,80 foizi esa 40 yoshgacha bo‘lgan fuqarolardir.

 

So‘nggi yillarda Markaziy Osiyo davlatlari yetakchi ayollarining muloqot qilishi, hamkorlik aloqalarini kengaytirishi, tajriba almashishi uchun platforma yaratildi. Xususan, 2021 yilda Markaziy Osiyo yetakchi ayollarining ilk muloqoti O‘zbekistonda bo‘lib o‘tdi. Muloqot natijasida Markaziy Osiyo ayollarining davlat boshqaruvi, preventiv diplomatiya, atrof-muhitni muhofaza qilish, tadbirkorlik va biznes, madaniyat, taʼlim, fan, sanʼat, gender tengligi va umuman barqaror rivojlanish sohalarida o‘zaro hamkorligini kuchaytirishga qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshirildi. Shuningdek, mintaqa mamlakatlarining tadbirkor ayollari ishtirokida biznes forumlar tashkil etildi.