Jahon

Tog' muzlarining erishi dunyoni og‘ir inqirozga yetaklamoqda

Muzliklarning erishi ikki milliard odamni suv va oziq-ovqatsiz qoldirishi mumkin.

Tog' muzlarining erishi dunyoni og‘ir inqirozga yetaklamoqda

 

YUNESKO ekspertlari iqlim o‘zgarishi tufayli tog‘ muzliklari va qor qatlamlarining tez erishi dunyo bo‘ylab ikki milliarddan ortiq odamni suv va oziq-ovqat ta’minotisiz qoldirishi mumkinligini ogohlantirmoqda. Tog‘li hududlardagi muzliklar qishloq xo‘jaligi uchun muhim bo‘lgan daryolar va suv omborlarini oziqlantiradi. Ularning yo‘qolishi suv tanqisligi va qurg‘oqchilikni kuchaytiradi.

 

Mutaxassislarning hisob-kitoblariga ko‘ra sug‘oriladigan yerlarning uchdan ikki qismi tog‘li hududlardagi suv manbalariga bog‘liq.

 

Rivojlanayotgan mamlakatlarda ushbu hududlarda yashovchilarning yarmidan ko‘pi allaqachon oziq-ovqat tanqisligiga duch kelmoqda.

 

AQShning Kolorado daryosi havzasi so‘nggi 20 yil ichida misli ko‘rilmagan qurg‘oqchilikka uchragan.

2025-yilgi Jahon suv hisobotiga ko‘ra, muzliklarning yo‘qolishi rekord darajaga yetgan:

  • Sharqiy Afrikada muzliklar 80 foiz qisqargan.
  • And tog‘larida muzliklarning yarmidan ko‘pi yo‘qolgan.
  • Alp va Pireney tog‘larida esa muzliklarning 40 foizi erib ketgan.

 

Olimlarning ta’kidlashicha, muzliklar o‘rniga tushayotgan yomg‘ir suvi tuproqqa singib ketmay, tez oqib ketadi, bu esa qurg‘oqchilik, qor ko‘chkilari va suv toshqinlariga sabab bo‘ladi. Bundan tashqari, muzliklarning erishi metan gazining ajralishiga olib keladi, bu esa global isishni yanada tezlashtiradi.

 

Mutaxassislar tog‘li hududlardagi chuchuk suv resurslarini himoya qilish choralarini ko‘rishni talab qilmoqda. Agar bu muammo hal etilmasa, muzliklarning erishi dunyo bo‘ylab suv va oziq-ovqat inqirozini chuqurlashtirishi mumkin.

Estoniya Rossiya bilan chegarani yopadi: qaror 1-dekabrdan kuchga kiradi

Estoniya Rossiya bilan chegarani yopadi: qaror 1-dekabrdan kuchga kiradi

Estoniya hukumati milliy xavfsizlikni ta’minlash maqsadida Rossiya bilan barcha avtomobil chegara o‘tkazish punktlarida harakatni to‘xtatishga qaror qildi.

Rossiya Ukrainaga yirik raketa va dron hujumini amalga oshirdi: sakkiz kishi halok bo‘ldi

Rossiya Ukrainaga yirik raketa va dron hujumini amalga oshirdi: sakkiz kishi halok bo‘ldi

Rossiya Ukrainaga 400 dan ortiq dron va 110 dan ziyod raketa uchirdi. Ularning 27 tasi ballistik raketalar bo‘lgan.

Yevropa yetakchilarining Moskvaga borishi xato bo‘ladi — Zelenskiy

Yevropa yetakchilarining Moskvaga borishi xato bo‘ladi — Zelenskiy

Ukraina prezidenti muzokaralar uchun neytral hudud tanlanishi kerakligini ta’kidladi.

2016-yildan beri ilk bor: Janubiy Koreyada vabo holati qayd etildi

2016-yildan beri ilk bor: Janubiy Koreyada vabo holati qayd etildi

Bemor kasallik aniqlanishidan oldingi ikki oy davomida xorijga chiqmagan.

Tramp Putin urushdan charchaganini aytdi va Yevropa hamda Ukrainani kelishuvga chaqirdi

Tramp Putin urushdan charchaganini aytdi va Yevropa hamda Ukrainani kelishuvga chaqirdi

AQSh prezidenti Yevropa davlatlariga Ukrainaga milliardlab dollar sarflash o‘rniga, mablag‘larni o‘z ehtiyojlariga yo‘naltirishni maslahat bergan.

Tramp, Si Szinpin va Putin uchrashdi: “Tinchlik deklaratsiyasi” qabul qilindi

Tramp, Si Szinpin va Putin uchrashdi: “Tinchlik deklaratsiyasi” qabul qilindi

Yetakchilar yadroviy xavflarni kamaytirish bo‘yicha muloqot qilishga kelishdi. Biroq yadroviy arsenalni qisqartirish yuzasidan aniq majburiyatlar belgilanmadi.

Janubiy Koreyada imtihon nazorati kuchaytirildi: 98 nafar abituriyent qoidabuzarlikka yo'l qo'ydi

Janubiy Koreyada imtihon nazorati kuchaytirildi: 98 nafar abituriyent qoidabuzarlikka yo'l qo'ydi

Nazorat choralari sun’iy intellekt yordamida ko‘chirish bilan bog‘liq mojaro ortidan kuchaytirilgan.

Pokistonda avtobus va gaz tashuvchi yuk mashinasi to‘qnashdi: 10 kishi halok bo‘ldi

Pokistonda avtobus va gaz tashuvchi yuk mashinasi to‘qnashdi: 10 kishi halok bo‘ldi

Mamlakat prezidenti Osif Ali Zardoriy va bosh vazir Shahboz Sharif halok bo‘lganlarning yaqinlariga hamdardlik bildirgan.