“Qwizzserial” virusi O‘zbekistonda yuz minglab foydalanuvchiga zarar yetkazdi
Firibgarlar moliyaviy yordam niqobi ostida kiberhujumlar uyushtirmoqda.
Group-IB xalqaro kiberxavfsizlik kompaniyasi O‘zbekistonda keng tarqala boshlagan yangi zararli dastur – “Qwizzserial” virusi bo‘yicha rasmiy tadqiqot e’lon qildi. Qayd etilishicha, ushbu virus atigi bir necha oy ichida yuz mingga yaqin foydalanuvchiga zarar yetkazgan.
Zararli dastur asosan Telegram messenjeri orqali “Moliyaviy yordam”, “Prezidentdan sovg‘a” kabi jozibador sarlavhalar ostida apk-fayl ko‘rinishida tarqatilmoqda. Foydalanuvchi ushbu ilovani o‘z qurilmasiga o‘rnatgach, dastur SMS-xabarlarni o‘qish va qabul qilish uchun ruxsat so‘raydi, so‘ng esa bank kartasi ma’lumotlarini kiritishni talab qiladi.
Ushbu sxema ijtimoiy muhandislik usullariga asoslangan bo‘lib, ilova orqali foydalanuvchiga “Arizangiz qabul qilindi, pul tez orada yetib keladi” kabi yolg‘on xabarlar yuboriladi. Biroq haqiqatda esa foydalanuvchilarning bank hisoblaridan mablag‘lar noqonuniy ravishda yechib olinmoqda.
Group-IB mutaxassislarining ma’lumotiga ko‘ra, 2025-yil martdan iyungacha bo‘lgan muddatda mazkur zararli sxema orqali kamida 62 ming AQSh dollari o‘g‘irlangan. Bu faqat bitta kiberguruhga tegishli ko‘rsatkich bo‘lib, real zarar bundan ancha ko‘p bo‘lishi mumkin.
O‘zbekistonda aholi daromad darajasining pastligi, moliyaviy savodxonlik va raqamli xavfsizlik bo‘yicha xabardorlikning yetishmasligi sababli, bunday yolg‘on takliflarga ishonish holatlari keng tarqalgan.
Mutaxassislar SMS orqali tasdiqlash tizimidan voz kechib, uning o‘rniga biometrik autentifikatsiya, push-bildirishnomalar yoki maxsus autentifikatsiya ilovalari orqali kod yaratish kabi ilg‘or xavfsizlik choralarini joriy etishni tavsiya qilmoqda.
Shuningdek, firibgarlik sxemalari haqida muntazam ogohlantirishlar berilishi muhim bo‘lsa-da, bu muammoning to‘liq hal bo‘lishini kafolatlamaydi. Asosiy e’tibor xavfsizlik tizimlarini kuchaytirish va aholining kiber savodxonligini oshirishga qaratilishi lozim.
