Odam savdosining yarmidan ko‘pini jinsiy ekspluatatsiya tashkil etadi — IIV

2025-yilda O‘zbekistonda odam savdosi bilan bog‘liq 177 ta holat kuzatilgan bo‘lib, uning 92 tasi shahvoniy ekspluatatsiyani tashkil etgan. Bu haqda 11-aprel kuni o‘tkazilgan matbuot anjumanida IIV Tezkor qidiruv departamenti bosh mutaxassisi Odilbek O‘rinov ma’lum qildi, deya xabar bermoqda Gazeta.uz.

 

Vazirlik vakilining ta’kidlashicha, hozirgi kunda odam savdosining asosiy turlari sifatida shahvoniy ekspluatatsiya, mehnat ekspluatatsiyasi va chaqaloq savdosi dolzarb hisoblanadi. 

 

Shu bilan birga, aholi o‘rtasida olib borilayotgan targ‘ibot ishlari hamda fuqarolarning huquqiy ongi oshishi natijasida chaqaloq savdosi va majburiy mehnat bilan bog‘liq holatlar ma’lum darajada kamaygan.

 

Shunga qaramasdan, shahvoniy ekspluatatsiya bilan bog‘liq jinoyatlar hanuz odam savdosining asosiy qismini tashkil etmoqda. Qayd etilishicha, 2025-yil davomida ichki ishlar organlari xodimlari tomonidan 72 nafar xotin-qiz aeroportlarda to‘xtatib qolingan. Bu orqali ularning jinsiy ekspluatatsiya qurboniga aylanishining oldi olingan.

 

Vazirlik vakiliga ko‘ra, mazkur turdagi jinoyatlarning kelib chiqish sabablari ham tahlil qilingan. Jumladan, ijtimoiy tarmoqlarda yarim-yalang‘och kontent tarqatilishi, ommaviy madaniyat ta’siri hamda tez va oson daromad topish g‘oyasining targ‘ib qilinishi yoshlarni, ayniqsa qizlarni xavfli yo‘llarga boshlamoqda. Natijada ular aldovga uchrab, yengil daromad izlab xorijga chiqib ketish holatlari kuzatilmoqda.

 

Shuningdek, 2026-yilning yanvar–mart oylari davomida ham odam savdosi bilan bog‘liq 57 ta holat aniqlangani ma’lum qilindi.

 

O‘zbekistonda odam savdosi jinoyatini qalbaki hujjatlardan foydalangan holda sodir etganlik uchun jazo muddati 5-yildan 10-yilgacha ozodlikdan mahrum qilishni tashkil etadi. Agar jinoyat jabrlanuvchining o‘limiga sabab bo‘lsa, aybdor shaxs 10-yildan 15-yilgacha ozodlikdan mahrum qilinishi mumkin.